Liften: een gratis avontuur

Met een duim omhoog langs de weg of met de naam van een zonnig vakantieoord op een bordje bij een pompstation. Vroeger zag je overal lifters, tegenwoordig zijn ze een zeldzaamheid. Toch zoeken sommige studenten nog steeds op deze manier het avontuur.

Jeroen Vennik vindt het jammer dat zo weinig gelift wordt. Volgens de 23-jarige student uit Groningen is dit toch echt de leukste manier om te reizen. ,,Het is gratis, dat is natuurlijk fijn. Maar het mooie is dat je mensen ontmoet waar je normaal nooit mee zou praten. Daardoor hoor je de leukste verhalen, heb je soms de meest bizarre gesprekken.’’

Het afgelopen jaar liftte Vennik naar Berlijn, Poznan en Barcelona. De laatste twee tripjes waren onderdeel van liftwedstrijden die hij voor de Europese studentenvereniging AEGEE-Groningen organiseerde. Tijdens deze wedstrijden, die jaarlijks georganiseerd worden, moeten koppels zo snel mogelijk op de plaats van bestemming komen.

,,Zo proberen we studenten weer enthousiast te maken over liften. Vroeger deed bijna elke student het, tegenwoordig word je toch wel raar aangekeken als je vertelt dat je op deze manier reist’’, meent Vennik. ,,Vooral in Nederland is het lastig om de stad uit te komen. Bestuurders reizen liever alleen, ze nemen niet graag een vreemde mee en vinden het vaak raar dat zij moeten betalen voor een rit terwijl jij gratis meelift. Hier roepen mensen ook wel ’Dat lukt je nooit!’ als ze langsrijden. Daarom raad ik studenten aan van benzinestation tot benzinestation te reizen. Daar kan je mensen aanspreken en om een lift vragen. Kom je betrouwbaar, vrolijk en aardig over, dan nemen ze je sneller mee dan wanneer je met een bord langs de weg staat.’’

 

Tegenwoordig zijn er in Nederland aanzienlijk minder lifters dan in de jaren ’70 en ’80, de hoogtijdagen van het liften. Oorzaak is vooral de invoering van de OV-studentenkaart waarmee studenten gratis met het openbaar vervoer kunnen reizen. Ook mogen veel vrachtwagenchauffeurs van hun baas geen lifters meer meenemen. Op Wikipedia staat dat liften door sommigen uit de tijd wordt beschouwd.

Zonde, vindt Daniëlle van Manen (28) uit Veenendaal. Zij liftte in 2010 van Barcelona naar Nederland. ,,Het was echt zo gaaf! Ik ben naar Barcelona gevlogen en heb daar liftend rondgereisd. Ik stapte overal in, zonder vooroordelen. Ondanks dat ik een meisje ben, heb ik me geen seconde onveilig. Ik reed mee met een gezin, een politieagent heeft een stuk voor me omgereden, vrachtwagenchauffeurs namen me mee en twee Arabische mannen. Die mannen waren zo lief, ze gaven me bij het uitstappen zelfs tien euro om wat te eten te kopen.’’

Van Manen had zich niet voorbereid op haar liftavontuur, maar droeg wel bewust jongensachtige kleding en maakte voordat ze instapte meestal een foto van het kenteken en stuurde dat door naar een vriendin. Volgens Van Manen is ze door te liften ten goede veranderd. ,,Ik ben meer outgoing, maak sneller een praatje met vreemden’’, vertelt ze. ,,Deze reis was voor mij heel belangrijk. Voordat ik wegging voelde ik me niet zo goed. mijn vader was het jaar ervoor overleden en ik was een echt papa’s kindje. Door alleen te reizen en te liften wilde ik tot mezelf komen. Het was heel spannend, maar het gaf mij het gevoel dat ik de hele wereld aankon. Heel gaaf. Het was wel eenmalig. Mijn moeder wist van niks en ik heb haar bij thuiskomst moeten beloven nooit meer alleen te gaan liften. Dat is niet erg. Want zo bijzonder als deze reis, wordt het nooit meer.’’

 

Hoewel lifters langs de weg nauwelijks meer voorkomen, zijn er in Nederland wel specifieke liftershaltes, waar lifters makkelijk kunnen worden opgepikt. Deze haltes zijn er onder andere in Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Maastricht en Nijmegen. Ook online groeit het aanbod ‘ridesharing’. Zoek je een rit of wil je graag iemand mee laten rijden, dan kan je je rit aanmelden op verschillende sites, zoals hitchhikers.org, backseatsurfing.com, carpooling.com en de Belgische liftcentrale Eurostop.be, met ritjes van en naar Nederland. Het idee achter deze manier van ‘ridesharing’ is vaak om de kosten te delen.

,,Bij ridesharing is de charme van het wachten en het zomaar bij iemand in de auto stappen weg, maar je bent wel zekerder van je zaak’’, aldus Jasper Cramwinckel (43), die in 1999 hitchhiking.org oprichtte. ,,Het is handig dat je precies weet wanneer je weggaat en met wie je meerijdt. Het is ook wel weer leuk om de lijsten met de aangeboden ritten te bekijken. Misschien zie je een onverwachte bestemming waar je wel naartoe wilt, of die geweldige locatie waar je op zat te wachten.’’

Cramwinckel was vroeger een fervent lifter. Hij trok op de bonnefooi door Europa, meestal samen met zijn vriendin of een vriend. Tussen de ongeveer 200 liften zitten tripjes naar Praag, Barcelona, Milaan en reizend door Tanzania. ,,Liften is een geweldige manier op te reizen. Je hebt een gratis avontuur, ontmoet de leukste mensen met vaak de mooiste verhalen. Maar vooral het gevoel is zo speciaal. Het idee dat je elk moment weg kunt gaan. Gewoon vertrekken met alleen je paspoort en wat geld op zak. Op een donderdagavond bedenken dat je op wintersport wilt en op vrijdagmiddag na college vertrekken. Dat gevoel van vrijheid is heerlijk.’’

Toch stapt Cramwinkel nu nauwelijks meer zomaar bij iemand in de auto. De laatste keer dat hij liftte, kan hij zich niet meer herinneren. ,,Als gezin met twee kinderen ga je niet op de bonnefooi ergens naartoe. Tuttig misschien, maar we willen nu zekerheid om de bestemming en reisduur. Chauffeurs nemen ons vast ook niet zo mee, met een lading speelgoed en kleren.’’

 

Ondanks dat deze (voormalig) lifters allemaal heel enthousiast zijn over dit gratis avontuur, kennen ze ook de keerzijde. Cramwinckel weet meerdere negatieve verhalen, vooral van vrouwen die alleen reizen. Ook Robbert Sijm (38) uit Hardewijk raadt het af om als vrouw alleen te liften. Vriendinnen van hem hebben slechte ervaringen en hij reed ooit mee met een Franse vrouw wiens dochter verdween nadat ze liftend op reis ging. ,,Dat zijn hele heftige verhalen’’, zegt hij. ,,Als vrouw zou ik nooit alleen gaan liften. Maar voor elke lifter geldt dat hij zijn oren en ogen altijd moet openhouden. Voel je je niet veilig of zie je iets verdachts, stap dan niet in.’’

Sijm weet waar hij het over heeft. Tijdens een liftavontuur van Oostenrijk naar India, kwam hij niet verder dan Athene. Daar werd hij overvallen en bewusteloos achtergelaten. ,,Ik trok op met wat jongens die ik daar had ontmoet. Zij hadden verkeerde bedoelingen en hebben wat in mijn drankje gedaan. Ik werd wakker in het ziekenhuis met een flinke hersenschudding, verwondingen, zonder paspoort en al rugzak met spullen. Een hele vervelende ervaring, maar dat weerhield me er niet van om na een paar maanden thuis weer liftend te vertrekken. Dit komt helaas wel eens voor, maar over het algemeen is liften geweldig.’’

Sijm trok liftend door Australië en is op veel plekken in Europa geweest. Financieel gezien kon hij makkelijk het vliegtuig pakken, maar het onverwachte, de vrijheid en avontuur lonkte. Nu hij een gezin, woning, baan en een auto heeft, heeft hij het liften vaarwel gezegd. ,,Maar ik denk er nog vaak aan terug. Het was een fantastische tijd. Ik heb geweldige mensen ontmoet, de mooiste ervaringen opgedaan, diepzinnige gesprekken gevoerd, van alles beleefd. Ben je op zoek naar avontuur, dan kan ik liften alleen maar aanraden.’’

Tips van lifters voor lifters

1. Lift van pompstation naar pompstation. Mensen daar aanspreken is effectiever dan een kartonnen bord, vooral in Nederland.

2. Wil je toch een bord, neem dan een groot A3 schetsblok en knip dat liggend horizontaal door midden. Op die manier heb je een soort boekje met spiraal waarvan je bladzijdes met bestemmingen om kunt slaan.

2. Reis met tussendoelen. Wil je van Amsterdam naar Parijs, schrijf dan niet meteen de eindbestemming op, maar tussenliggende plaatsen. Niet elke bestuurder staat erbij stil dat je blij bent met een lift naar Breda om daar vandaan verder te gaan.

3. Zorg voor een goede wegenkaart met daarop alle tankstations langs snelwegen.

4. Reis nooit als vrouw alleen.

5. Spreek goed af waar je eruit gezet wilt worden. Ook als je na uren wachten zo blij bent met de lift, spring niet meteen in de auto, maar maak duidelijke afspraken. Zo voorkom je dat je in de middle of nowhere wordt gedropt.

6. Heb een actieve lifthouding. Soms zie je mensen in het gras liggen die hun duim omhoog steken als er een auto voorbij rijdt. Dat nodigt niet uit om iemand mee te nemen. Doe je best om te laten zien waar je naartoe wilt en dat je er zin in hebt. Als chauffeurs denken dat ze een leuke tijd met je kunnen beleven, nemen ze je sneller mee.

7. Kies nooit een stad dichterbij dan de eerste pomp. Want waar moet je er dan uit op de snelweg?

8. Neem voldoende water, zonnebrand, een regenpak en wat te eten mee.

9. Stop geld op een veilige plek, zoals onder de inlegzool in je schoen.

10. Altijd blijven lachen. Komt de lift vandaag niet, dan lukt het morgen wel.

Augustus 2013