Verwekt tijdens een verkrachting

Hij had het eigenlijk achter zich gelaten. Zijn verleden laten rusten. Maar de gruwelijke verkrachting van zijn moeder en daarmee zijn eigen verwekking, houden hem door de opmerkingen van SGP-leider Kees van der Staaij weer bezig. ,,Oude wonden worden onnodig opengereten.’’

 

De manier waarop Joop verwekt is, verdwijnt nooit helemaal uit zijn gedachten. Maar dominant aanwezig was het de laatste jaren ook niet. Door de bewering van SGP-leider Van der Staaij dat de kans op zwangerschap na een verkrachting klein is en de partij daarom tegen abortus blijft, is het onderwerp opeens ongewild weer levendig.

,,Mijn moeder heeft nooit abortus overwogen. Daar ben ik natuurlijk heel blij om’’, vertelt Joop terwijl hij het ene na het andere shagje aansteekt. ,,Dat neemt niet weg dat Van der Staaij op een belachelijke manier aandacht vraagt voor zijn abortus-standpunt. Hij baseert zich op achterlijke gegevens over zwangerschap en verkrachting en wil zo punten scoren. Ik ben blij dat ik niet ben geaborteerd, maar ik vind wel dat vrouwen dat zelf mogen bepalen. Daar gaat de politiek niet over. Door zulke onnozele opmerkingen van een man met een voorbeeldfunctie worden bij veel vrouwen die zijn misbruikt oude wonden opengereten.’’

Joop en zijn moeder zijn allebei vrij nuchter. Door het nieuws komen alle emoties van het verleden niet omhoog, maar confronterend is het wel. ,,Mijn moeder heeft jaren niet gesproken over wat er met haar is gebeurd. Ze vertelde aan niemand hoe ze in 1956 zwanger raakte. Ze komt uit een zwaar katholiek gezin en daar werden dit soort dingen onder het tapijt geveegd. Pas op haar sterfbed vroeg mijn oma wat er nou eigenlijk gebeurd was. Al die jaren heeft mijn moeder het verdriet alleen gedragen. Uit schaamte, schande en omdat het te pijnlijk was. Een jaar of veertien geleden heeft ze me pas de waarheid verteld. Nog steeds waren het de grote lijnen. Eigenlijk hoor ik nu pas de details. Doordat dit onderwerp in het nieuws is, praten we er weer over, stel ik weer vragen. Mijn moeder vertelt me opeens dingen die ik nog niet wist.’’

Zijn moeder was 19 toen ze stiekem met een vriendin naar de bioscoop ging. Haar vriendin ging na de film met een jongen mee terwijl zijn moeder alleen achterbleef. Op straat werd ze door drie Nederlandse soldaten lastig gevallen. Eén voor één hebben ze haar verkracht en daarna voor oud vuil achter gelaten. Thuis durfde ze niks te vertellen, zelfs niet toen ze zwanger bleek te zijn.

,,Die zwangerschap hakte er gigantisch in. Dat was een schande in de gemeenschap. Mijn oma was woest. Ze heeft op mijn moeders buik ingetrapt in de hoop dat de baby dood zou gaan, maar ik heb het overleefd.’’

,,Daarna is mijn moeder naar een tehuis voor ongehuwde moeders gestuurd in Amsterdam. Mijn geboorte was ongewenst, maar ik ben in een warm nest terecht gekomen. Mijn moeder houdt van me, ze heeft me nooit anders behandeld dan mijn zussen die later zijn geboren.’’

Drie jaar na de geboorte van Joop trouwde zijn moeder met de man die hij later aanzag als vader. Totdat Joop rond zijn tiende jaar begon te twijfelen. Hij zag zichzelf op de trouwfoto’s van zijn ouders en wist dat er iets niet klopte. Maar zijn moeder bleef wazig over wat er vroeger was gebeurd. ,,Ik heb heel wat jaren vage suggesties gehoord en naar de waarheid gezocht. Ik wilde weten waar ik vandaan kwam, waar mijn roots lagen. Ik heb van alles gefantaseerd over mijn vader, maar de gruwelijke waarheid had ik niet kunnen bedenken. Rond mijn dertigste heb ik mijn zoektocht gestaakt. Het was zinloos. Ik heb het verleden toen achter mij gelaten.’’

Totdat Joop’s moeder zo’n veertien jaar geleden werd opgenomen in het ziekenhuis. Met de ambulance reed ze langs de plek waar ze vroeger was verkracht. Die confrontatie was zo heftig dat ze haar geheim niet meer voor zich kon houden. Stukje bij beetje kwam de waarheid naar boven. ,,Ze was helemaal over haar toeren en vertelde me wat haar is overkomen. Dat was bizar. Ze was zelf zo van streek dat ik niet toe kwam aan mijn eigen verdriet. Ik was haar meer aan het troosten. Ik zei dat het niet uitmaakte. Dat ik blij was dat ik leef. Dat is ook zo.’’

,,Mijn moeder is een tijdje begeleid door een psycholoog. Daarna had ze er vrede mee en ook ik heb het vrij snel een plek gegeven. Ik was wel blij dat ik eindelijk de waarheid wist. Hoe gruwelijk en hard die ook is. We praten er nooit meer over, maar de laatste dagen merk ik meer openheid. Mijn moeder vertelt me nu details die ik nog niet wist. Bijvoorbeeld over dat ik op tweede paasdag ben verwekt. Over hoe ze nog steeds moeite heeft met die dag.’’

Joop praat beschouwend. Alsof hij het verhaal van iemand anders vertelt. Zo voelt hij dat zelf ook. ,,Ik ben een denker en heb er eindeloos over gedacht. De situatie van alle kanten belicht. Die verkrachting heeft niets met mij te maken. Het is mijn moeder aangedaan. Dat vind ik vreselijk. Maar ik sta er buiten.’’

Het is even stil. Dan gat Joop verder: ,,Ik lijk enigszins op mijn moeder. Daar ben ik blij om. Verder ben ik mijn eigen persoon. Ik draag de genen van twee mensen, dus ook van mijn verwekker. Maar ik blijf mezelf, mijn eigen individu met mijn eigen karakter.’’

Wraakgevoelens naar de drie mannen heeft hij niet. ,,Ik weet niet wat die gasten bezielde. Misschien hebben ze elkaar opgejut, elkaar gek gemaakt. Je moet het ook plaatsen in een ander tijdsbeeld. De sociale controle was gigantisch, net als de preutsheid. Misschien draagt dat ertoe bij dat ze hun lusten niet onder controle hadden. Geen idee. Daar kom ik ook nooit achter.’’

,,Ik zou best willen weten wie mijn vader is, wie die mannen zijn. Wat ze bezielde om zoiets gruwelijks te doen. Maar daar kom ik nooit achter. Mijn moeder kende ze niet en heeft ze daarna ook nooit meer gezien. Behoefte aan wraak heb ik niet. Mensen veranderen, ze zijn niet meer die jongens van toen. Ik ga er vanuit dat ze wroeging hebben. Dat kan niet anders. Mijn gevoel is dubbel. Het is vreselijk wat er is gebeurd, maar ik ben daar wel het resultaat van. Als het niet was gebeurd, was ik er niet geweest. En ik ben blij dat ik leef. Desondanks blijft het belachelijk wat Van der Staaij zegt. Die man heeft duidelijk geen flauw benul wat een impact een verkrachting en zwangerschap op een vrouw heeft.’’

September 2012