‘We zijn er nog allemaal, zo bijzonder’

Deze vijf zussen zijn een bijzonder stel. Met leeftijden tussen de 75 en 90 jaar wonen ze zelfstandig, gaan op ‘meidenuitjes’ en ook in 2014 hopen ze met elkaar te overwinteren in Spanje. ‘Ik voel me nog een jonge god.’

De zussen Den Brinker uit Schiedam kijken uit naar kerst. Huizen zijn versierd, kaarsjes branden en ze brengen de feestdagen door met hun kinderen en kleinkinderen of in het zonnige Spanje. ,,Kerst was thuis oergezellig’’, vertelt Tanja. ,,Moeder maakte een prachtig diner, een grote boom sierde de kamer, we deden spelletjes en hadden het fijn met z’n allen. Het was een echt familiefeest waar ik in deze tijd altijd aan terugdenk.’’

De zussen, tussen de 75 en 90 jaar, geboren in Schiedam, wonen tegenwoordig verspreid over Nederland, Ze zijn nog allemaal vitaal, ondernemend, en zelfstandig. ,,Het is geweldig dat we nog zoveel van elkaar kunnen genieten’’, zegt Riet den Brinker (88), de een na oudste van het stel. ,,Natuurlijk mankeren we wel wat, slikken we allemaal medicijnen, maar dat is niet zo gek op deze leeftijd. Ik voel me echt niet bejaard. Ik ben vol energie, voel me nog een jonge god. Dat geldt voor ons allemaal. We komen uit een sterke familie, aten vroeger bloembollen en suikerbieten en slikten levertraan. Misschien is dat het geheim?’’, lacht ze. Maar vanzelfsprekend neemt ze het leven nooit. ,,Elke dag ben ik dankbaar dat ik er weer ben. Ik denk wel eens ‘wie gaat als eerste’. Een vreselijke gedachte. Maar ik ben me er van bewust van dat het bijzonder is dat we er nog zijn.’’

Pracht voorbeeld

Rudi Westendorp, hoogleraar ouderenkunde, noemt de vijf zussen ook bijzonder. Niet vanwege hun leeftijd, want er wel meerdere complete gezinnen met hoge leeftijden in Nederland, maar vooral vanwege de zelfstandigheid van de vijf zussen. Ze wonen zelfstandig, doen zelf, soms met wat hulp, het huishouden, gaan op reis, hebben ‘meidenuitjes’ en gezellige familiefeestjes.

,,Dit is een pracht voorbeeld van de participerende samenleving’’, aldus Westendorp enthousiast. ,,Deze zussen zijn op leeftijd en mankeren heus wel wat, maar zitten niet achter de geraniums. Ze nemen actief deel aan het leven. Zo hoort het ook. Oud worden is tegenwoordig niet meer bijzonder. De levensverwachting van meisjes die nu geboren worden is honderd jaar. Toch doen veel 65-plussers het toch wat rustiger aan. Ze stoppen met werken, nemen een oma- en oparol op zich, trekken zich terug uit het actieve leven en wentelen zich soms in ziekte. Terwijl ze met gemak nog tien of twintig jaar meegaan. Die tijd kan nog zo mooi zijn, dus maak er wat van!’’

Ruzie

De zussen hebben een sterke band, maar zijn heel verschillend. Len, de oudste zus, is graag zelfstandig, werkte tot haar 62ste en rijdt nog steeds het liefst in haar auto overal naartoe. Riet is volgens de zussen een pietje-precies. Ze hielp haar moeder altijd in het huishouden. Ze is erg gehecht aan haar huisje, maar logeert ook graag bij haar drie kinderen. Tanja had het altijd druk met haar vijf kinderen en past nu met plezier op haar achterkleinkinderen. Joop is een echte dierenvriend, houdt van het buitenleven en heeft altijd gewerkt. De jongste Wil is gek op reizen en kunst. ,,We lopen de deur niet plat bij elkaar. Dan krijgen we ruzie’’, grapt Wil. ,,Nee hoor, we genieten als we samen zijn. De een zie je meer dan de ander, maar we hebben allemaal goed contact. Vaak via telefoon, mail en sms. We weten precies wat er speelt bij de anderen.’’

Er is een groot leeftijdsverschil tussen de zussen. De oudste twee, Len en Riet, hebben de oorlog bewust meegemaakt en hebben een zusje van 6 aan hersenvliesontsteking verloren. Zij zou nu 85 zijn geweest. Voor hun gevoel hebben ze in twee verschillende werelden geleefd. Voor het overlijden van hun zusje en een ernstig ongeluk van jongste zus Wil op haar twaalfde en de periode daarna. ,,Onze moeder was altijd vrolijk. Ze haalde ons uit school, we deden leuke dingen en ook in de oorlog maakte ze er thuis een feestje van. Ze had als hobby verhuizen in huis. Dan werden de kamers omgedraaid, de zitkamer werd opeens een slaapkamer. Dan sjouwde ze weer samen met onze vader van alles naar boven via de draaitrap. Een keer zat een kastje klem en kregen ze daar in het trapgat de slappe lach. Een gek verhaal maar we hebben zo gelachen met z’n allen. Het was natuurlijk een soort tijdverdrijf in de oorlog, maar ik heb daar wel mooie herinneringen aan’’, vertelt Len.

Riet vertelt hoe alles anders werd. ,,Nadat Beppie overleed veranderde onze moeder. Vanaf ons balkon kon ze het grafje zien en daar keek ze dan de hele tijd naar. Dat was geen doen. Dus we zijn verhuisd. Het ging wat beter totdat Wil werd aangereden door een vrachtwagen. Dat was vreselijk. Ze lag drie maanden in het ziekenhuis, heeft vele nare operaties gehad en heeft altijd last van haar arm en been gehouden. Daarna bleef mam zorgelijk. Van de een op de andere dag zong ze niet meer.’’ Wil is een heel stuk van haar leven kwijt. ,,Ik ben eigenlijk alles van daarvoor vergeten. Ik hoor van mijn zussen dat ik blond het ziekenhuis inging en er donker uitkwam. Een ander mens.’’

De zussen verloren beide ouders op straat. Vader werd in 1972 overreden door een vrachtwagen en moeder voelde zich in 1978 niet lekker in de trein en overleed daarna op straat. ,,We hebben nooit afscheid kunnen nemen. Moeilijk’’, zegt Tanja. ,,Gelukkig hebben we verder niet zo heel veel ellende meegemaakt. Ja, de mannen van Len en Riet zijn helaas overleden en Riet heeft dit jaar een kleindochter verloren. Heel verdrietig. Maar als je naar onze leeftijden kijkt, valt het nog mee wat we hebben meegemaakt. Zeker qua ziekte en zeer. De meesten slikken wel allerlei pillen vanwege hoge bloeddruk, hartklachten of andere kwaaltjes. Maar over het algemeen zijn we nog heel gezond, gelukkig en blij met elkaar.’’

Busreis

Wil brengt de kerst door in Spanje samen met haar man. Ze vliegen daar elk jaar naartoe om te overwinteren. De zussen Riet en Tanja gaan ook die kant op. Ze zitten in januari 26 uur in een bus, vanwege vliegangst, voor een paar maanden zon. Overwinteren trekt Joop niet, zij gaat liever zomers met haar man met de caravan naar Italië, maar Len reisde vroeger ook af naar het zonnige Benidorm. Vanwege twee hartinfarcten en een darmbloeding moest ze de laatste twee jaar verstek laten gaan. Ze had weinig zin in de lange busreis, want ook zij durft niet te vliegen. Toch begint ze nu te twijfelen. ,,Het begint weer te kriebelen. We hebben daar altijd een geweldige tijd. Lekker winkelen, koffie drinken, mensen kijken, flaneren over de boulevard. Heerlijk. Zus, zo noem ik Riet, en ik komen daar samen al dertien jaar. Soms wel twee keer per jaar. Daar heb ik heerlijke herinneringen aan. Ik heb Tanja en zus eens verrast tijdens hun vakantie. Misschien doe ik dat nu weer.

Len Egeter (90) uit Vaals, weduwe, 1 zoon: ,,Ik zou in 2014 heel graag een mooie reis maken. Samen met mijn zoon en zijn vrouw genieten in Engeland. We waren daar twee jaar geleden voor het laatst en vroeger kwam ik daar met mijn man. Het is een groot verlangen om die kant op te gaan.’’

Riet den Brinker (88) uit Lunteren, weduwe, 2 zoons, 1 dochter: ,,Natuurlijk hoop ik voor ons allemaal op een goed en gezond 2014. En ik wens dat we een fijne tijd hebben in Spanje. Het is geweldig dat Tanja en ik die reis weer kunnen maken. Ik heb even getwijfeld omdat het zo’n onderneming is, maar ben blij dat we heerlijk acht weken gaan overwinteren.’’

Joop Fluijt (80) uit Breda, getrouwd, 2 dochters: ,,De zussen zijn allemaal heel verschillend, maar kunnen toch erg genieten van elkaar. Ik hoop dat we dat nog heel lang mogen doen.’’

Tanja den Brinker (78) uit Gouda, gescheiden, 4 dochters en 1 zoon: ,,We hadden altijd hele gezellige meidenuitjes met de zussen. De ene keer gingen we varen en eten op een boot, dan zaten we met z’n allen in een huisje of gewoon gezellig aan de koffie met taart bij iemand thuis. Het wordt vanwege de leeftijden lastiger om dat te organiseren. Dat vind ik zo jammer. Mijn wens voor 2014 is dat we weer iets moois met z’n allen gaan doen.’’

Will Rensman (75) uit Willemstad, getrouwd, 1 dochter: ,,Ik zou het leuk vinden om volgend jaar eens lekker met de zussen bij de Japanner te eten. Daar ben ik gek op. En ik heb altijd graag een mooie safarireis willen maken. Samen met mijn man Frits in een jeep. Dat gebeurt vast niet in 2014, dus dan gewoon weer lekker lang genieten in Spanje.’’

December 2013

‘Mijn moeder maakte mij kapot’

Kinderen die het contact verbreken met hun ouders. Het komt regelmatig voor, toch is het onderwerp nog steeds taboe. ,,Voor veel mensen is de band tussen moeder en dochter heilig.’’

Het contact verbreken met je ouders, dat doe je niet. Zo is de opvatting van veel mensen. Nanja (28) wordt moe van de meningen en verwijten die ze krijgt als ze vertelt dat ze met haar moeder heeft gebroken. ,,Ze is mijn moeder en natuurlijk zou ik het allerliefste een goede band met haar hebben. Maar die band is er niet en zal er ook nooit komen, dat heb ik moeten accepteren’, vertelt ze. ,,Mijn moeder kan geen moeder zijn. Ze heeft psychische problemen, stemmingswisselingen, waarschijnlijk borderline. Ze heeft mij mijn hele leven gekleineerd. Ik was lelijk, een loser, een blok aan haar been. Nooit goed genoeg. Echt nooit. Het was voor mij er aan onderdoor gaan of al het contact verbreken.’’

De band met je ouders afsnijden is nog een taboe in Nederland. Dat weet ook Marloes Hospes, schrijfster van het boek ‘Breken met je ouders’. Ze heeft sinds vijftien jaar geen contact met haar ouders en miste informatie over dit onderwerp. Hospes meent dat de ouder-kind band voor veel mensen heilig is. ,,Mensen begrijpen dat je geen contact wilt bij seksueel misbruik of zware mishandeling. Maar er zijn ook andere redenen die heel erg zijn, zoals kleineren, ouders die geen interesse of aandacht hebben voor hun kinderen, verwaarlozing of ouders die vanwege een psychische stoornis niet in staat zijn hun kind liefde, geborgenheid en aandacht te geven. In die gevallen stuiten veel mensen tegen onbegrip. Het blijven toch je ouders of wat zielig voor je ouders, horen ze vaak. Maar niemand kiest er zomaar voor om een ouder af te snijden. Vaak is het de enige optie om zelf te kunnen leven.’’

Om het taboe te doorbreken publiceerde ze in november 2012 een boek met informatie, ervaringsverhalen en adviezen over dit onderwerp. Er staan verhalen in van lotgenoten die op verschillende leeftijden hun vader, moeder of allebei niet meer wilden zien. Zo’n fundamentele beslissing neem je niet zomaar, blijkt uit alle verhalen. ,,Het is zeker geen gemakkelijke stap. Daar gaat een lang proces aan vooraf. Deze kinderen hebben het vaak tijden geprobeerd. Maar als contact alleen maar frustratie en verdriet oplevert, kan het beter zijn om te breken. Voor mij betekende het een enorme opluchting. Het eerste jaar was ik nog erg met ze bezig, kreeg ik buikpijn als de telefoon ging omdat ik bang was dat het mijn ouders waren. Daarna kreeg ik rust. Ik heb voor mezelf gekozen, voel me daardoor sterker. Natuurlijk zou ik ook het liefste leuke ouders hebben en goed contact, maar voor mij is dit de beste oplossing.’’

Het CBS beschikt niet over cijfers over verbroken familiebanden. Uit een familieonderzoek van Else Marie van den Eerenbeemt onder 3200 respondenten blijkt dat 35 procent van hen een breuk tussen kind en ouder in de familie kent. De helft is weer gelijmd, in de andere families wordt nog steeds niet met elkaar gesproken. Dochters blijken meer te breken met hun ouders dan zonen en breuken komen vaker voor bij echtscheidingen. Het CBS meldt dat 14% van de kinderen één ouder niet meer ziet na de scheiding. Sommige deskundigen menen dat het verbreken van de ouder-kind relatie echter nooit leidt tot opluchting. Volgens therapeut Els Sloot van De Familiezaak levert het in eerste instantie rust op, maar veroorzaakt het vooral heel veel onrust. ,,Hoe zou het gaan met mijn moeder, wat als ze ziek is of als ik mijn ouders opeens tegen kom? Dat zijn vragen die door je hoofd blijven spoken. Het is niet goed om het contact helemaal verbreken, een pauze kan wel verstandig zijn’’, meent Sloot. ,,Je hebt maar één vader en één moeder. Die band is niet door te snijden. Kinderen houden altijd behoefte aan erkenning van hun ouders. Die ga je anders bij de partner of kinderen zoeken. Dan worden zij belast met het verleden. Het is beter om na een pauze te bekijken waarom ouders zich zo gedragen. Het los van jezelf te koppelen en uit te zoeken hoe zij vroeger behandeld werden. Dan kan je het gedrag in een ander perspectief plaatsen. Dat geeft lucht. Bekijk wat voor band je wel kan hebben. Misschien is een kop koffie drinken eens per maand voldoende. Genoeg tijd om wat dingen te bespreken, maar te kort om ruzie te maken.’’

Nanja moet niet denken aan de relatie herstellen. Ze ging op haar achttiende het huis uit en vermijdt sindsdien elk contact. Haar jongere broer en zus zien hun moeder wel, maar begrijpen Nanja’s keuze. ,,Ook zij hebben een moeizame relatie, maar zijn blij met wat er wel is en dat is prima. Ik kon dat niet meer, heb mezelf lang voor de gek gehouden. Ze is mijn moeder, natuurlijk houdt ze van je dacht ik dan. Ik beeldde me in dat ze heus niet zo slecht was. Maar dat was ze wel. Ze maakte me kapot.’’ Volgens Nanja snappen veel mensen het niet. Ze heeft het gevoel dat ze zich vaak moet verantwoorden. ,,Voor veel mensen is de band van moeder-dochter heilig. Ze denken dat ik bijdraai als ik zelf kinderen krijg. Maar dat gaat niet gebeuren. Er is te veel gebeurd en mijn moeder verandert niet. Naar de buitenwereld toe is ze de perfecte vrouw. Altijd vriendelijk, in voor een praatje en wij zagen er tiptop uit. Maar thuis draaide ze helemaal om. Mijn vader had dat niet door hoe mijn moeder mij behandelde omdat hij vaak weg was voor zijn werk en ook naasten wisten het niet. Ik was het pispaaltje. Ik had alles voor haar verpest, had nooit geboren moeten worden. Ze zei dat mijn vriendinnen mij ook echt niet leuk vonden, ze deden maar alsof. Ze gaf me het gevoel dat ik niks waard was. Ik kan me helemaal niks positiefs herinneren.’’

,,Als kind geloof je wat je ouders zeggen. Je moeder is dé persoon die onvoorwaardelijk van je houdt. Als zij mij zo verschrikkelijk vond, dan moest ik wel een vreselijk mens zijn. Dat gevoel is diepgeworteld. Rationeel weet ik nu dat zij een probleem heeft, maar heel diep van binnen twijfel ik altijd aan mezelf.’’ Al heeft Nanja het contact verbroken, haar moeder is niet uit haar leven. In het begin zocht haar moeder nog contact, maar daar stopte ze al snel mee. Ze ziet zichzelf als slachtoffer en maakt haar dochter zwart bij anderen. Moeder en dochter wonen in dezelfde stad en soms komen ze elkaar tegen. Dan rent Nanja zo snel mogelijk de andere kant op. Nanja wordt nog dagelijks geconfronteerd met haar verleden. ,,Ik heb allerlei psychische problemen aan haar opvoeding over gehouden. Ik heb veel depressies gehad, ben extreem onzeker. In de spiegel zie ik alleen maar negatieve dingen. Als er iets aan de hand is, ben ik er altijd van overtuigd dat ik het verkeerd doe. Dat is lastig in relaties. De mensen om mij heen weten het en proberen er zo goed mogelijk mee om te gaan. Maar vooral voor mijn vriend is het niet altijd makkelijk. Dat maakt me verdrietig, maar ook heel erg boos. Mijn moeder heeft zoveel voor mij verpest. Ik heb zoveel moeite met mezelf omdat zij mij dat heeft aangepraat. Al jarenlang zit ik in therapie. Daardoor gaat het bij vlagen beter. Ik praat veel over de toekomst, over mijn angst dat ik het gedrag van mijn moeder over zal nemen. Maar ik sta heel anders in het leven. Ik heb zelfreflectie en zoek hulp voor mijn problemen, dat heeft mijn moeder nooit gedaan.’’

Nanja heeft niet alleen haar moeder verloren, ook met familieleden van moederskant heeft ze geen contact meer. Haar vader verliet niet lang na Nanja zijn vrouw en met hem heeft ze een goede band. ,,Ik ben heel blij met de band met mijn vader, zus en broer. We zijn heel hecht. Het voelt niet alsof ik geen familie heb, ik voel me juist gezegd met de mensen die er wel zijn. Zoals ook de toffe vrouw van mijn vader. Door haar heb ik weer een moederfiguur in mijn leven. Mijn moeder mis ik nooit, maar ik miste wel iemand met wie ik dingen kon bespreken, iemand die in de toekomst meegaat mijn trouwjurk uitzoeken. Mijn keuze heeft veel verdrietige consequenties gehad. Toch is dit beter. Het is goed zo.’’

Augustus 2013 

 

 

 

Hard werken en genieten in het buitenland

Veel vakantiegangers genieten in het buitenland van hun vrije tijd, maar er wordt ook hard gewerkt door Nederlanders in verre oorden. Zij doen er alles aan om de reis voor toeristen zo bijzonder mogelijk te maken. Met een verblijf in een Mongoolse yurt, slapen tussen de gorilla’s of een indrukwekkende fietstocht.

Terwijl toeristen zich verbazen over de vele gezichten van Bangkok, kent Andre Breuer (52) alle hoekjes van de stad. De Nederlander organiseert ruim tien jaar fietstochten door deze wereldstad met zijn bedrijf Recreational Bangkok Biking. Hij fietst met toeristen, voornamelijk Nederlanders, door smalle steegjes, door stukken natuur, langs tempels, villa’s en krottenwijken. ,,Het is elke keer weer mooi om de verwondering bij de fietsers te zien. Ze hadden vaak hele andere verwachtingen van Bangkok. De hoge betonnen torens, shopping centers, schitterende tempels en de lange rijen auto’s omringt door zwermen motorfietsen en scooters. Maar Bangkok heeft ook een andere kant: verlaten plekken, smalle en drukke steegjes waar geen eind aan lijkt te komen en het leven zich op straat afspeelt. Je fietst daar bijna letterlijk door de huiskamers. Geweldig om te zien.’’

Recreational Bangkok Biking is het hele jaar door, zeven dagen per week geopend en heeft elke dag wel fietsers. In de beginfase deed Breuer alles zelf, begeleiden van de tochten, onderhoud aan de fietsen, ontwikkeling van nieuwe routes en verkoop aan reisagenten. Maar al snel had hij naast zijn vrouw Chawala, een heel team om zich heen verzameld en zijn er franchise vestigingen in Chiang Mai, Pattaya, Ayutthaya en Hua Hin. ,,Het is natuurlijk geweldig dat mijn fietstochten zo’n succes zijn. Alleen soms is het lastig dat we altijd open en aan het werk zijn. We hebben een dochter van 4 en ik zou meer tijd aan haar en mijn gezin willen besteden. Begin dit jaar hebben we het team versterkt met een Nederlander die veel operationele taken van mij over neemt. Daarmee hebben we de mindere kant van mijn werk opgelost’’, lacht Breuer.

Verreweg de meeste toeristen die in Bangkok op de fiets stappen zijn, hoe kan het ook anders, Nederland en Belgen. ,,Voor ons is fietsen heel normaal. En zelfs in zo’n wereldstad als Bangkok, met al dat verkeer, kan je prima fietsen. In het begin keken de mensen hier raar op van de zwerm Nederlanders die voorbij tuften. Dachten ze echt dat we gek waren om hier rond te fietsen. Inmiddels zijn ze het gewend.’’

Breuer geniet van de contacten met zowel de toeristen als de lokale bevolking. Hij kan uren vullen met anekdotes, bijzondere verhalen en de fascinerende mensen die hij ontmoet tijdens zijn werk. ,,De meeste Nederlanders komen goed voorbereid naar Thailand, maar willen graag advies over de mooiste plekjes, lekkerste lokale restaurantjes en niet te missen spots. Ik vind het leuk om mijn kennis te delen. Van mooie plekjes tot de gebruiken van dit land en reizigersadviezen. Zo had een klant die vanaf dag één buikloop. Hij had imodium-pillen mee, maar was daar zo doorheen. Ook de tabletten van andere reizigers werkte hij in een paar dagen naar binnen. Ik vroeg hoe hij ze innam en hij zei met kraanwater. Lieve mensen, kraamwater mag je gebruiken om je tanden niet poetsen, maar is echt niet geschikt als drinkwater!’’

Over de hele wereld werken Nederlanders in de toeristische sector. Het CBS beschikt niet over cijfers, maar via google zijn er talloze Nederlanders te vinden. Vooral een Bed & Breakfast, camping, yurt, hotel of kamerverhuur is populair.

De hang naar avontuur, uit frustratie of de wil om je verder te ontwikkelen zijn redenen waarom Nederlanders zich buiten de landsgrens begeven. Dertiendeprovincie.nl is een online community voor Nederlanders die naar het buitenland zijn vertrokken en mensen die smachten om hetzelfde te doen. Ze kunnen op de website, die in februari is gelanceerd, verhalen lezen en ervaringen delen. De website staat nog in de kinderschoenen, initiatiefnemer Mustafa Karakaya hoopt op een bloeiende community. ,,Het is zo boeiend om de verhalen van anderen te horen’’, vertelt Karakaya. ,,We willen met de site mensen inspireren en helpen als ze ook dromen van een leven in het buitenland. Er staan nu vooral interviews op de site, hopelijk wordt het meer een community waar ervaringen worden gedeeld, tips worden gegeven en mensen vertellen hoe het echt is om in het buitenland te werken en te wonen.’’

Loek Hofstede (69) vertelt graag over zijn ervaringen in Marrakech, Marokko. Hij opende daar anderhalf jaar geleden een riad, Bed & Breakfast en dat is hard werken. Het was helemaal niet de bedoeling om de riad zelf te runnen, maar nadat hij drie jaar bezig is geweest met de verbouwing van de grote woning in de oude binnenstad, leek het hem mooi om toch zelf gasten te ontvangen. ,,Ik ben gaan netwerken, zat dagen achter mijn computer. Langzaamaan kwam de klantenstroom op gang en na ongeveer zes maanden zat mijn riad voor het eerst al helemaal vol.’’

Riad Aïcha heeft zes kamers, er is een zwembad, hamam, grote salon met keuken, twee terrassen en een berbertent op het platte dak waar gasten meestal ontbijten. De vakantiegangers komen overal vandaan, maar de meeste bezoekers komen uit Nederland en België. Hofstede heeft er geen moeite mee dat hij hard moet werken, terwijl anderen genieten van hun vakantie. ,,Helemaal niet. Het anderen naar de zin maken, dat vind ik juist het mooie van dit werk. Een riad is veel meer een ontmoetingsplaats dan een hotel. De gasten hebben onderling en met mij meer contact. We eten meestal met z’n allen aan een lange tafel’’, aldus de ondernemer. ,,De eerste dagen help ik ze meestal op weg. Ik merk dat er veel misverstanden zijn over Marokko. Dan vertel ik dat je veilig op straat kan lopen, ook als vrouw alleen in kleine donkere straatjes. Mensen klampen zich soms aan je vast omdat ze graag spullen willen verkopen aan toeristen. Maar als je daar handig mee omgaat, is het al snel geen probleem meer. Na een paar dagen zie ik behalve de gezichten bruinen, hun geluk groeien. Dan weet ik dat dit een onvergetelijke vakantietrip wordt.’’

Een andere ondernemer die er alles aan doet om zijn klanten een mooi reis te bezorgen is Wim Kok (36). Hij runt samen met Coen van der Heijden een reisbureau in Oeganda. Ondernemen in het Afrikaanse land is een wereld op zich. ,,Werken, leven en ondernemen in Oeganda is geweldig, verschrikkelijk, fantastisch, krankzinnig, uitdagend en alles wat daar tussen in zit’’, lacht de ondernemer. ,,Er moet hier nog veel gebeuren op gebied van educatie, gezondheid, corruptie, vrouwen- en homorechten. Ook op het gebied van natuurbehoud moeten nog flinke stappen worden gezet. Dat maakt ondernemen in een land als Oeganda soms frustrerend. Aan de andere kant is het een fantastisch land met een heerlijk klimaat, vriendelijke mensen en goede werkethiek. Oeganda is één van de meest diverse bestemmingen op aarde. Van ruige regenwouden tot droge savanne, van bergen met sneeuw tot prachtige kratermeren, de oorsprong van de Nijl tot spectaculaire watervallen. Naast het traditionele wild in Afrika zoals leeuwen en olifanten zijn hier gorilla’s en chimpansees in het wild.’’

Matoke Tours biedt reizen aan in Oeganda, Rwanda en Tanzania en heeft een eigen lodge in Bwindi, het leefgebied van de gorilla’s. Het bureau richt zich vanuit een kantoor in Den Bosch en een kantoor in Kampala op de Nederlandse, Vlaamse en Duitse markt. ,,Het is fantastisch om mensen de parels van dit land te laten zien. Dat doen we met veel liefde en passie’’, aldus Kok. ,,Ik krijg vaak de vraag of het niet genoeg is geweest, of ik niet gewoon weer terug wil naar Nederland. Natuurlijk mis ik mijn vrienden en familie. En in Nederland is alles perfect geregeld, dat is fijn. Ik heb een zoontje van 2,5 jaar en hoe vier ik hier met hem Sinterklaas, hoe leg ik uit wat sneeuwpret of de Elfstedentocht is . Ik zou ook graag met hem op de fiets naar het Kruller-Muller museum gaan. Maar voorlopig toch nog niet. Ik woon fantastisch en kan mijn zoon meenemen naar de mooiste plekken op aarde. Hij is gek op olifanten, eet mango’s uit de tuin, speelt altijd buiten en vindt het geweldig om mij bang te maken met zijn leeuwen-imitatie. Ik heb gekozen voor een leven waarbij ondernemen, spanning, avontuur, een gezin en burgerlijkheid hand in hand gaan. Dat zou ik voor geen goud willen missen.’’

Logeren bij Nederlanders is vertrouwd

Op zoek naar een mooi slaapplekje bij Nederlanders in het buitenland? De website vakantieboekenbijnederlanders.nl van Maurits Schriemer (32) en Anne van Gool (33) telt 1200 adressen, van Suriname tot Australië en van Frankrijk tot  Ghana. ,,We zijn een jaar bezig en de site kan zeker groeien tot zo’n 10.000 adressen’’, vertelt Schriemer. ,,Nederlanders zijn heel reislustig en zoeken graag het avontuur op. Dat is voor veel mensen de reden om naar het buitenland te vertrekken. Wij dromen er zelf ook van. Hopelijk zitten we rond mijn veertigste ergens op een mooi plekje met een logeeradres.’’

Volgens het stel vinden veel Nederlanders het fijn om bij landgenoten te logeren of een evenement te boeken. ,,Het maakt de interactie gewoon wat makkelijker. Zeker als je ergens ver weg zit, kan een Nederlandse hoteleigenaar je goed op weg helpen. Je spreekt dezelfde taal en dat praat toch makkelijker dan in het Engels met een Keniaan of met een Fransoos op een boerencamping. Niet alleen fanatieke reizigers vinden het fijn om bij een Nederlander te logeren, ook mensen die nog nooit in het buitenland zijn geweest, bezoeken de eerste keer liever een landgenoot. Dat is vertrouwder.’’

Augustus 2013

Liften: een gratis avontuur

Met een duim omhoog langs de weg of met de naam van een zonnig vakantieoord op een bordje bij een pompstation. Vroeger zag je overal lifters, tegenwoordig zijn ze een zeldzaamheid. Toch zoeken sommige studenten nog steeds op deze manier het avontuur.

Jeroen Vennik vindt het jammer dat zo weinig gelift wordt. Volgens de 23-jarige student uit Groningen is dit toch echt de leukste manier om te reizen. ,,Het is gratis, dat is natuurlijk fijn. Maar het mooie is dat je mensen ontmoet waar je normaal nooit mee zou praten. Daardoor hoor je de leukste verhalen, heb je soms de meest bizarre gesprekken.’’

Het afgelopen jaar liftte Vennik naar Berlijn, Poznan en Barcelona. De laatste twee tripjes waren onderdeel van liftwedstrijden die hij voor de Europese studentenvereniging AEGEE-Groningen organiseerde. Tijdens deze wedstrijden, die jaarlijks georganiseerd worden, moeten koppels zo snel mogelijk op de plaats van bestemming komen.

,,Zo proberen we studenten weer enthousiast te maken over liften. Vroeger deed bijna elke student het, tegenwoordig word je toch wel raar aangekeken als je vertelt dat je op deze manier reist’’, meent Vennik. ,,Vooral in Nederland is het lastig om de stad uit te komen. Bestuurders reizen liever alleen, ze nemen niet graag een vreemde mee en vinden het vaak raar dat zij moeten betalen voor een rit terwijl jij gratis meelift. Hier roepen mensen ook wel ’Dat lukt je nooit!’ als ze langsrijden. Daarom raad ik studenten aan van benzinestation tot benzinestation te reizen. Daar kan je mensen aanspreken en om een lift vragen. Kom je betrouwbaar, vrolijk en aardig over, dan nemen ze je sneller mee dan wanneer je met een bord langs de weg staat.’’

 

Tegenwoordig zijn er in Nederland aanzienlijk minder lifters dan in de jaren ’70 en ’80, de hoogtijdagen van het liften. Oorzaak is vooral de invoering van de OV-studentenkaart waarmee studenten gratis met het openbaar vervoer kunnen reizen. Ook mogen veel vrachtwagenchauffeurs van hun baas geen lifters meer meenemen. Op Wikipedia staat dat liften door sommigen uit de tijd wordt beschouwd.

Zonde, vindt Daniëlle van Manen (28) uit Veenendaal. Zij liftte in 2010 van Barcelona naar Nederland. ,,Het was echt zo gaaf! Ik ben naar Barcelona gevlogen en heb daar liftend rondgereisd. Ik stapte overal in, zonder vooroordelen. Ondanks dat ik een meisje ben, heb ik me geen seconde onveilig. Ik reed mee met een gezin, een politieagent heeft een stuk voor me omgereden, vrachtwagenchauffeurs namen me mee en twee Arabische mannen. Die mannen waren zo lief, ze gaven me bij het uitstappen zelfs tien euro om wat te eten te kopen.’’

Van Manen had zich niet voorbereid op haar liftavontuur, maar droeg wel bewust jongensachtige kleding en maakte voordat ze instapte meestal een foto van het kenteken en stuurde dat door naar een vriendin. Volgens Van Manen is ze door te liften ten goede veranderd. ,,Ik ben meer outgoing, maak sneller een praatje met vreemden’’, vertelt ze. ,,Deze reis was voor mij heel belangrijk. Voordat ik wegging voelde ik me niet zo goed. mijn vader was het jaar ervoor overleden en ik was een echt papa’s kindje. Door alleen te reizen en te liften wilde ik tot mezelf komen. Het was heel spannend, maar het gaf mij het gevoel dat ik de hele wereld aankon. Heel gaaf. Het was wel eenmalig. Mijn moeder wist van niks en ik heb haar bij thuiskomst moeten beloven nooit meer alleen te gaan liften. Dat is niet erg. Want zo bijzonder als deze reis, wordt het nooit meer.’’

 

Hoewel lifters langs de weg nauwelijks meer voorkomen, zijn er in Nederland wel specifieke liftershaltes, waar lifters makkelijk kunnen worden opgepikt. Deze haltes zijn er onder andere in Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Maastricht en Nijmegen. Ook online groeit het aanbod ‘ridesharing’. Zoek je een rit of wil je graag iemand mee laten rijden, dan kan je je rit aanmelden op verschillende sites, zoals hitchhikers.org, backseatsurfing.com, carpooling.com en de Belgische liftcentrale Eurostop.be, met ritjes van en naar Nederland. Het idee achter deze manier van ‘ridesharing’ is vaak om de kosten te delen.

,,Bij ridesharing is de charme van het wachten en het zomaar bij iemand in de auto stappen weg, maar je bent wel zekerder van je zaak’’, aldus Jasper Cramwinckel (43), die in 1999 hitchhiking.org oprichtte. ,,Het is handig dat je precies weet wanneer je weggaat en met wie je meerijdt. Het is ook wel weer leuk om de lijsten met de aangeboden ritten te bekijken. Misschien zie je een onverwachte bestemming waar je wel naartoe wilt, of die geweldige locatie waar je op zat te wachten.’’

Cramwinckel was vroeger een fervent lifter. Hij trok op de bonnefooi door Europa, meestal samen met zijn vriendin of een vriend. Tussen de ongeveer 200 liften zitten tripjes naar Praag, Barcelona, Milaan en reizend door Tanzania. ,,Liften is een geweldige manier op te reizen. Je hebt een gratis avontuur, ontmoet de leukste mensen met vaak de mooiste verhalen. Maar vooral het gevoel is zo speciaal. Het idee dat je elk moment weg kunt gaan. Gewoon vertrekken met alleen je paspoort en wat geld op zak. Op een donderdagavond bedenken dat je op wintersport wilt en op vrijdagmiddag na college vertrekken. Dat gevoel van vrijheid is heerlijk.’’

Toch stapt Cramwinkel nu nauwelijks meer zomaar bij iemand in de auto. De laatste keer dat hij liftte, kan hij zich niet meer herinneren. ,,Als gezin met twee kinderen ga je niet op de bonnefooi ergens naartoe. Tuttig misschien, maar we willen nu zekerheid om de bestemming en reisduur. Chauffeurs nemen ons vast ook niet zo mee, met een lading speelgoed en kleren.’’

 

Ondanks dat deze (voormalig) lifters allemaal heel enthousiast zijn over dit gratis avontuur, kennen ze ook de keerzijde. Cramwinckel weet meerdere negatieve verhalen, vooral van vrouwen die alleen reizen. Ook Robbert Sijm (38) uit Hardewijk raadt het af om als vrouw alleen te liften. Vriendinnen van hem hebben slechte ervaringen en hij reed ooit mee met een Franse vrouw wiens dochter verdween nadat ze liftend op reis ging. ,,Dat zijn hele heftige verhalen’’, zegt hij. ,,Als vrouw zou ik nooit alleen gaan liften. Maar voor elke lifter geldt dat hij zijn oren en ogen altijd moet openhouden. Voel je je niet veilig of zie je iets verdachts, stap dan niet in.’’

Sijm weet waar hij het over heeft. Tijdens een liftavontuur van Oostenrijk naar India, kwam hij niet verder dan Athene. Daar werd hij overvallen en bewusteloos achtergelaten. ,,Ik trok op met wat jongens die ik daar had ontmoet. Zij hadden verkeerde bedoelingen en hebben wat in mijn drankje gedaan. Ik werd wakker in het ziekenhuis met een flinke hersenschudding, verwondingen, zonder paspoort en al rugzak met spullen. Een hele vervelende ervaring, maar dat weerhield me er niet van om na een paar maanden thuis weer liftend te vertrekken. Dit komt helaas wel eens voor, maar over het algemeen is liften geweldig.’’

Sijm trok liftend door Australië en is op veel plekken in Europa geweest. Financieel gezien kon hij makkelijk het vliegtuig pakken, maar het onverwachte, de vrijheid en avontuur lonkte. Nu hij een gezin, woning, baan en een auto heeft, heeft hij het liften vaarwel gezegd. ,,Maar ik denk er nog vaak aan terug. Het was een fantastische tijd. Ik heb geweldige mensen ontmoet, de mooiste ervaringen opgedaan, diepzinnige gesprekken gevoerd, van alles beleefd. Ben je op zoek naar avontuur, dan kan ik liften alleen maar aanraden.’’

Tips van lifters voor lifters

1. Lift van pompstation naar pompstation. Mensen daar aanspreken is effectiever dan een kartonnen bord, vooral in Nederland.

2. Wil je toch een bord, neem dan een groot A3 schetsblok en knip dat liggend horizontaal door midden. Op die manier heb je een soort boekje met spiraal waarvan je bladzijdes met bestemmingen om kunt slaan.

2. Reis met tussendoelen. Wil je van Amsterdam naar Parijs, schrijf dan niet meteen de eindbestemming op, maar tussenliggende plaatsen. Niet elke bestuurder staat erbij stil dat je blij bent met een lift naar Breda om daar vandaan verder te gaan.

3. Zorg voor een goede wegenkaart met daarop alle tankstations langs snelwegen.

4. Reis nooit als vrouw alleen.

5. Spreek goed af waar je eruit gezet wilt worden. Ook als je na uren wachten zo blij bent met de lift, spring niet meteen in de auto, maar maak duidelijke afspraken. Zo voorkom je dat je in de middle of nowhere wordt gedropt.

6. Heb een actieve lifthouding. Soms zie je mensen in het gras liggen die hun duim omhoog steken als er een auto voorbij rijdt. Dat nodigt niet uit om iemand mee te nemen. Doe je best om te laten zien waar je naartoe wilt en dat je er zin in hebt. Als chauffeurs denken dat ze een leuke tijd met je kunnen beleven, nemen ze je sneller mee.

7. Kies nooit een stad dichterbij dan de eerste pomp. Want waar moet je er dan uit op de snelweg?

8. Neem voldoende water, zonnebrand, een regenpak en wat te eten mee.

9. Stop geld op een veilige plek, zoals onder de inlegzool in je schoen.

10. Altijd blijven lachen. Komt de lift vandaag niet, dan lukt het morgen wel.

Augustus 2013 

 

 

 

Staren naar het buikje

Roddelbladen koppen ‘Jennifer Aniston zwanger’ nu ze met een lichte bolling op de rode loper is gespot. Rafael van der Vaart streelt over het buikje van zijn Sabia. Zou het..? Vrouwen, bekend én onbekend, hebben er soms een dagtaak aan om de geruchten de kop in te drukken.

MICHÈLE HARTOG EN MARLIES VAN LEEUWEN
Staren naar het buikje
Voetballer Rafael van der Vaart (30) was er als de kippen bij om stellig te ontkennen dat hij vader werd, nadat er afgelopen week beelden verschenen waarop hij liefkozend over het buikje van zijn geliefde Sabia Engizek (35) streelde. Dat een Duitse paparazzo beweert dat Sabia tegen hem had verklaard dat ze inderdaad zwanger is, hielp in de geruchtenstroom ook niet. Sabia en Rafael maakten er in een interview half juni al geen geheim van graag een broertje of zusje voor Rafaels zoon Damiàn te krijgen. En dus staat Sabia al weken op de lijst van de zogeheten ‘babybumb watch’.

Hetzelfde lot ondergingen talloze beroemdheden. Katja Römer-Schuurman (38) is in het verleden meerdere malen onterecht zwanger verklaard, net als Yolanthe Sneijder-Cabau (28) en Jan Smits vrouw Liza (30). De nog altijd kinderloze actrice Jennifer Aniston (44), onder meer bekend van Friends, moet al jaren uit de roddelbladen vernemen dat ze nu toch écht zwanger is. Afgelopen week was het tot haar grote frustratie weer zover, toen ze met een piepkleine bolling in een strak jurkje bij een première verscheen. ,,Dan vragen ze me hoeveel kinderen ik wil. Alsof je ze kunt bestellen,’’ zei ze verongelijkt tegen ABC News.

Staren naar het buikje

In de Britse tabloids verschenen haast dagelijks analyses over het buikje van de Britse prinses Kate Middleton (31) na haar huwelijk met prins William in april 2011. Het duurde ruim anderhalf jaar voordat er pas echt nieuws over de zwangerschap te melden was. Zangeres Beyoncé (31) poseerde demonstratief met een glas wijn op een foto om geruchten in de kop te drukken dat ze van een tweede kind in verwachting zou zijn.

Een aardappel teveel eten bij het diner leidt bij veel sterren in de vruchtbare leeftijd onvermijdelijk tot zwangerschapsgeruchten. Een slecht vallend jurkje of ‘te losse’ kleding: een baby op komst. De kijkers van de finale van The Voice of Holland afgelopen december wisten zeker dat Wendy van Dijk (42) in verwachting was van de derde. Ze hield haar presentatiekaartjes wel erg krampachtig voor haar buik en in haar jurk was – daar is ‘ie weer – een flinke bult te zien. Op Twitter namen de geruchten snel een vlucht. In een reclamepauze voelde haar broer en manager Mike zich genoodzaakt om achter de schermen een foto te maken van de superstrakke buik van zijn zus. ,,Zwanger, no way. Gevalletje podiumlicht.’’

Niet alleen bekende vrouwen hebben last van het fenomeen. Marcia Barnas (35) kan er niet over uit hoe confronterend de vragen zijn die mensen soms stellen. . Ze is juf en voordat haar dochter ruim 2 jaar geleden werd geboren kreeg ze constant vragen over haar kinderwens. Ondanks dat mensen weten dat Doris via een moeizaam icsi-traject is geboren, wordt er alweer geïnformeerd naar een tweede. ,,De vragen of ik nog eitjes in de vriezer heb zijn alweer gesteld. Ik heb er nu minder moeite mee, maar voordat Doris er was vond ik die belangstelling heel confronterend. We zaten er middenin, wilden zo graag een kleintje en dan zijn zulke vragen heel vervelend. Ik begrijp het niet zo goed. Als het zo ver is, horen mensen het vanzelf. Waarom al die speculaties en opmerkingen? In het begin vermeed ik mensen. Ik wilde er niets steeds over praten. Toen bleek dat het bij ons niet zo makkelijk ging, heb ik het eerlijk verteld. Maar dan nog is het iets wat mensen bezig houdt en waar botte en intieme vragen over worden gesteld. Het is eigenlijk het beste om er helemaal niet naar te vragen, of heel voorzichtig, want je weet gewoon nooit hoe gevoelig dit onderwerp ligt.’’

Ook Lara (41), die niet met haar echte naam in de krant wil, vindt het lastig dat mensen zo nieuwsgierig zijn. Zij probeert al vijf jaar zwanger te worden en zit nu in het medische traject in de hoop op een baby. Ze vindt het soms lastig dat mensen er zo mee bezig zijn. ,,Ik begrijp dat ze nieuwsgierig zijn en sommige mensen zijn ook oprecht geïnteresseerd, maar al die vragen en soms lompe opmerkingen zijn wel irritant. Als ik een keer een dikke pens heb door te veel eten, denken mensen meteen dat ik zwanger ben. Ik drink bijna nooit, dus als ik spa rood bestel zie ik die blikken. De laatste tijd draag ik vaak wijde bloesjes, gewoon omdat ik ze leuk vind. Normaal zou ik daar helemaal niet over nadenken, nu ben ik toch bang dat mensen er iets van denken. Dat gaat onbewust. Ik ga toch maar weer wat strakkere kleding dragen. Ik probeer het krijgen van kinderen mijn leven niet te laten beheersen, dat is soms moeilijk. Mede doordat mensen er altijd zo mee bezig zijn.’’

Onvruchtbaar

Waarom is iedereen eigenlijk altijd zo met dit onderwerp bezig? Waarom wordt er altijd zo druk gespeculeerd of er wel of geen kind komt? ,,Op een bepaald moment in je leven gaat dit thema spelen en dan ben je ook benieuwd of anderen kinderen willen, of ze bezig zijn en hoe zij ertegenaan kijken’’, meent Odile van Eck. Zij begeleidt mensen met vruchtbaarheidsproblemen en kinderloosheid. ,,Veel mensen staan er niet bij stil dat zulke vragen heel pijnlijk kunnen zijn. Het is niet voor iedereen zo makkelijk om zwanger te raken, toch leeft dat idee nog steeds. Je neemt een kind en als het niet lukt, dan krijg je er wel eentje via ivf of een andere methode. Maar zo gemakkelijk gaat dat niet.’’

In haar praktijk ziet Odile van Eck dat veel, vooral vrouwen, moeite hebben met de aandacht over dit onderwerp. ,,In een tijd dat men van alles op Facebook en Twitter zet, staan mensen er niet bij stil dat het wel of niet krijgen van kinderen een privézaak is. Niet iedereen wil zoiets intiems zomaar met Jan en alleman delen. Toch krijgen vrouwen bij wie het wat langer duurt of het helemaal niet lukt, de meest intieme vragen, zoals aan wie ligt het. Of pijnlijke opmerkingen: dan neem je toch een hond, dat is net een kind. Men bedoelt het niet altijd slecht, het is vaak onwetendheid. Maar het is beter om het initiatief bij de vrouw zelf te laten of eens voorzichtig te informeren als de gelegenheid zich voordoet. Daarmee voorkom je veel extra pijn, frustratie en boosheid.’’

Ook Chantal (37) merkt dat mensen in haar omgeving het reuze interessant vinden of er wel of geen tweede komt. Haar zoontje is twee en de geruchten komen op gang. ,,Gelukkig ben ik geen bekende Nederlander, want dan houden ook de bladen je in de gaten. Het lijkt me vreselijk als er zo’n druk op je wordt gelegd.” Ze trekt zich niet te veel van anderen aan. ,,Maar op de vrijdagmiddagborrel van mijn werk drink ik toch vaak bewust een wijntje. Zelfs als ik er geen trek in heb. Maar krijg ik weer opmerkingen waar ik geen zin in heb.’’ Op feestjes en andere leuke evenementen hoort Lara ook altijd ‘wanneer nemen jullie er nou eentje’ of ‘wordt het niet eens tijd voor een kind?’ Zelfs mensen die ze nauwelijks kent vinden het nodig om haar daarmee te confronteren. ,,Sommige opmerkingen zijn echt niet gepast. Die zou ik nooit stellen, ik begrijp niet waarom anderen dat wel doen. Meestal geef ik geen antwoord of doe het af met ‘wie weet’. Als ik wel zeg dat we al een tijd bezig zijn, krijg ik soms de reactie dat een kind hebben ook niet alles is. Dat die gebroken nachten heel vervelend zijn. Nou, ik zou een moord doen voor zulke nachten! Mensen weten vaak niet hoe ze moeten reageren en zeggen uit dommigheid kwetsende dingen. Het zou fijn zijn als ze eerst eens nadachten.’’

Styliste Linde de Mey

Empirelijn wekt suggestie in de hand

De empirelijn, een jurk of truitje met taillering vlak onder de borsten en wijd uitlopend bij de buik, wordt vaak gedragen door zwangere vrouwen. Laat deze verder voorgoed in de kast, want iedereen ziet er in dit model dikker uit.

Zorg ervoor dat je broek niet te hoog zit. Je denkt misschien dat je je buikje wegstopt in die hoge taillebroek, maar het accentueert alleen maar.

Draag een laag model broek als je weinig heupen hebt, een halfhoogmodel bij ronde heupen.

Draag geen te strakke kleding, dat tekent. Meestal kan je echt beter een maatje groter kopen, dan een broek dragen die knelt bij de buik met als gevolg een extra rol over de rand.

Maak niet de fout om te wijde kleding te dragen. Dit maakt dikker en zo zie je er al snel ‘zwanger’ uit.

AD-Augustus 2013 

 

Vakantie: wat doen we met Bello en Flappie?

Vakantie! Dat betekent lekker op reis of genieten in eigen land. Als we weggaan, wat gebeurt er met de huisdieren? Gaan ze ravotten met andere viervoeters in een pension, blijven ze thuis met een leuke oppas of gaan ze gezellig mee?

Suze en Fred Steenbergen uit Krommenie gaan bijna nooit weg zonder de honden. Dus ook op reis gaan de drie honden Bulka, Sjakie en Princes meestal mee. Kan dat niet, zoals bij een werkreis naar Bosnië, dan komen de ouders van Fred in huis. ,,Een pension voelt voor mij niet goed. Die kennels en harde vloer, dat vind ik niet prettig’’, zegt Suze. ,,Gelukkig passen mijn schoonouders graag op. Zij zijn net zo gek op de honden als wij. Noemen ze liefkozend de ‘kleinhonden’ en ze mogen net als bij ons lekker op bed slapen. Dat voelt goed. Ik mis ze wel als ik weg ben, maar hoef me in ieder geval geen zorgen te maken.’’

Van de 3 miljoen katten en 2 miljoen honden in Nederland gaat volgens brancheorganisatie Dibevo 5 tot 10% wel eens naar een pension. Dat aantal blijft volgens voorzitter Joost de Jongh redelijk stabiel, al worden dieren de laatste jaren niet meer drie, maar slechts één of twee keer per jaar gebracht. De kosten variëren: voor honden tussen de €9,50 tot €25 per dag, voor katten tussen de €5 en €10 en voor konijnen en knaagdieren tussen de €1,75 en €3,50 per dag.

Uit onderzoek van De Dierenbescherming blijkt dat 60% van de eigenaren te laat is met het regelen van opvang. ,,De goede pensions zitten begin van het jaar al vol voor de zomervakantie’’, aldus De Jongh. ,,Ben je te laat, dan is het lastig om een goed plekje te vinden. Zeker bij een erkend en vertrouwd pension. Op onze site geven wij aan waar nog last-minute plekken zijn. Daar moeten mensen dan vaak wel een stuk voor rijden, maar dat hebben ze er vaak voor over.’’ Volgens De Jongh worden er naast katten en honden steeds vaker andere dieren opgevangen in pensions. Het aantal cavia’s, hamsters en papegaaien is de laatste jaren gestegen. ,,Dat heeft alles te maken met de humanisering van het huisdier. Ook die baasjes willen hun dier goed verzorgd achterlaten. Natuurlijk kan dat bij de buren of familie, maar dat is toch een belasting. Soms zijn zij geen dieren gewend, kunnen iets vergeten of gaan zelf soms hele dagen weg.’’

Sandra en Guy van Iperen uit Leiderdorp willen hun omgeving niet belasten met de zorg van hun hond Taeke en konijnen Punky en Blackie. Ze hebben in Dierenlogeerboerderij Syltjer Wald in Renswoude de perfecte opvang gevonden. De dierenboerderij is een kennelvrije opvang, waar de honden dag en nacht kunnen rondscharrelen in de speciale hondenhuiskamer met banken en een ruime speelweide. Daarnaast is er een konijnenvilla, kattenhuis en caviadorp. Vanaf hun vakantieadres kunnen baasjes de belevenissen volgen via een online dagboek. De slogan van de boerderij is ‘u op vakantie? Uw huisdier ook’. ,,We moeten een eindje rijden, maar ik was gelijk verkocht toen ik de opvang zag. Taeke vindt het geweldig, hij wordt altijd met dikke knuffels verwelkomd en komt onwijs blij thuis. Daardoor kunnen wij met een goed gevoel op wintersport of deze zomer naar Thailand. De kinderen vinden het fantastisch om online de foto’s te zien van een spelende Taeke.’’ Het enige nadeel volgens Van Iperen is dat de opvang snel vol zit. Er is plek voor 25 honden, 15 katten en 20 konijnen/cavia’s. Vanaf oud op nieuw kunnen baasjes een plek reserveren voor de zomervakantie. Van Iperen stuurt altijd net na twaalf uur een mail om te boeken. ,,Een keer mailde ik om half vier en toen was er al geen plek meer. Dat viel me tegen. We hebben lang moeten zoeken naar een soortgelijke opvang. We gaan dus nooit onvoorbereid op reis. In december leggen we alles vast zodat ook de dieren op de juiste plek zitten.’’

Niet alleen met het boeken van een goed pension moet men vroeg zijn, ook een vakantie plannen samen met de viervoeter vergt extra voorbereiding. Op welk vakantieadres zijn dieren welkom, waar mag de hond mee naar het strand, zijn er fijne wandelroutes en in welk land mag de hond mee naar restaurants en andere horecagelegenheden. Op de website Dogsincluded staan tips voor baasjes. Over hondvriendelijke vakantiebestemmingen, de regels van verschillende landen, tips voor onderweg in de auto of het vliegtuig en er is een groot aanbod vakantiehuizen, hotels en kastelen waar de hond welkom is. ,,We geven zoveel mogelijk informatie, zodat hondenbezitters precies weten waar ze aan toe zijn als ze hun dier meenemen op vakantie. Want het zou natuurlijk lullig zijn als je met het gezin en de honden naar een leuk adresje afreist en daar blijkt bijvoorbeeld dat de hond in die plaats niet mee mag naar het strand’’, vindt Fabiana van der Heiden van Dogsincluded. ,,Wij hebben een paar duizend boekingen per jaar, dat aantal neemt ondanks de crisis niet af. Alleen valt op dat baasjes het dichterbij huis zoeken. Voorheen kon het niet ver genoeg en de hond ging overal lekker mee naartoe, nu blijven veel mensen in Nederland.’’

Yvonne en Ronald Kotten uit Hoorn moeten er niet aan denken om zonder hond Skipper op vakantie te gaan. Ze gaan voor het zevende jaar met hun dochters Julie (15) en Fleur (12) en de hond met de zeilboot door Nederland. Zodra het mooi weer is, gaan ze met z’n allen het water op. ,,Skipper hoort bij ons gezin, we zijn niet compleet als hij er niet bij is. Hij is net als mijn tas, altijd naast mij’’, lacht Yvonne. ,,Skipper vindt het geweldig om mee te gaan. Hij springt met vier poten in de lucht als hij de boot ziet.’’ Het gezin houdt wel duidelijk rekening met de hond. Ze varen nooit te lang, stoppen meerdere keren om Skipper uit te laten en meren aan op plekken waar ze goed kunnen wandelen. ,,Het kost soms iets meer moeite, zo moeten wij altijd naar de kant. Maar dat is voor ons echt geen enkel probleem.’’

Een andere optie is een oppas in huis. Dat kan natuurlijk je broer, vriendin of bevriende student zijn, maar er zijn ook officiële huisdierenoppassers. Holidaylink bemiddelt sinds 1979 tussen vakantiegangers die een oppas zoeken en oppassers. In 96% van de gevallen is dat voor huis en huisdier. Meestal een hond of kat, maar ook voor paarden, cavia’s en konijnen worden verzorgers  ingeschakeld. ,,Wij richten ons op 60plussers die het leuk vinden om op te passen. Ze hebben vaak zelf huisdieren gehad en genieten ervan om weer een tijdje voor een dier te zorgen in een totaal andere omgeving.’’ Er staan zo’n 1200 oppassers en 3000 vragers ingeschreven bij Holidaylink. Dat kost voor beide partijen 70 euro per jaar, verder wordt er niets betaald. ,,Mensen kunnen met een gerust hart op vakantie en de verzorgers hebben een gratis vakantie in eigen land. Ideaal voor beide partijen.’’

En de konijnen die in bij de kinderboerderij gedumpt worden en honden die in de vakantietijd aan bomen worden gebonden? Onzin, meent De Jongh van Dibevo. ,,Dat soort verhalen hoor je opeens als de Dierenbescherming weer gaat collecteren. Maar dat gebeurt nauwelijks.’’ Ook volgens Niels Dorland van de Dierenbescherming is er al tijden geen stijging in het aantal gedumpte dieren rond de vakantieperiode. Er worden volgens hem wel steeds vaker konijnen ergens achtergelaten. ,,De populariteit van het konijn is de laatste jaren gestegen. Wordt de zorg te veel, dan laten mensen ze met gemak vrij in stadsparken of kinderboerderijen. Maar een tam konijn kan niet voor zichzelf zorgen, dus dit loopt meestal slecht af. Mensen moeten voor alle dieren, dus ook voor hun konijn, in de zomervakantie en daarbuiten op zoek naar een goed opvangadres.’’

Invoerregels vakantielanden

Neem je je huisdier mee, dan is het goed om bij de ambassade of dierenarts te checken welke regels er gelden in het vakantieland en de landen waar je doorheen rijdt. Voor konijnen, vissen en vogels is binnen de EU een gezondheidsverklaring van de dierenarts meestal genoeg. Honden, katten en fretten moeten op reis altijd een dierenpaspoort hebben, gechipt zijn en ingeënt tegen hondsdolheid. Bepaalde Europese landen kennen daarnaast nog aanvullende regels, zo is het in Oostenrijk bijvoorbeeld verplicht een muilkorf bij je te hebben, moeten honden hoger dan 40 cm in Duitsland altijd worden aangelijnd en kom je met een pitbull en staffords zonder stamboom Frankrijk niet in. Landen buiten de EU hebben verschillende invoerrechten, soms is quarantaine of een bloedonderzoek verplicht. Meer informatie: www.rijksoverheid.nl

Tips als je samen reist

Honden kunnen meestal goed mee op vakantie, katten en konijnen hebben vaak moeite met een lange autorit, de warmte en een vreemde omgeving. Laat elk dier eerst wennen aan de auto. Zorg voor een veilige plek, zoals een bench, kooi of mandje. Geef honden onderweg voldoende plas en wandelgelegenheid. Laat ze daar nooit los, in bepaalde landen wordt er veel rattenverdelgingsmiddelen gebruikt langs de wegen. Voer uw huisdier op normalen tijden, zorg dat konijnen en knaagdieren de hele reis hooi ter beschikking hebben en neem altijd vers drinkwater mee. Op sommige bestemmingen is kraanwater niet geschikt om te drinken. Laat dieren bij warm weer nooit achter in de auto. Zelfs een schaduwplek en open raam kunnen uitdroging niet voorkomen. Meer tips: www.dierenbescherming.nl en www.dogsincluded.nl

Juli 2013 

 

 

Verwekt tijdens een verkrachting

Hij had het eigenlijk achter zich gelaten. Zijn verleden laten rusten. Maar de gruwelijke verkrachting van zijn moeder en daarmee zijn eigen verwekking, houden hem door de opmerkingen van SGP-leider Kees van der Staaij weer bezig. ,,Oude wonden worden onnodig opengereten.’’

De manier waarop Joop verwekt is, verdwijnt nooit helemaal uit zijn gedachten. Maar dominant aanwezig was het de laatste jaren ook niet. Door de bewering van SGP-leider Van der Staaij dat de kans op zwangerschap na een verkrachting klein is en de partij daarom tegen abortus blijft, is het onderwerp opeens ongewild weer levendig. ,,Mijn moeder heeft nooit abortus overwogen. Daar ben ik natuurlijk heel blij om’’, vertelt Joop terwijl hij het ene na het andere shagje aansteekt. ,,Dat neemt niet weg dat Van der Staaij op een belachelijke manier aandacht vraagt voor zijn abortus-standpunt. Hij baseert zich op achterlijke gegevens over zwangerschap en verkrachting en wil zo punten scoren. Ik ben blij dat ik niet ben geaborteerd, maar ik vind wel dat vrouwen dat zelf mogen bepalen. Daar gaat de politiek niet over. Door zulke onnozele opmerkingen van een man met een voorbeeldfunctie worden bij veel vrouwen die zijn misbruikt oude wonden opengereten.’’

Joop en zijn moeder zijn allebei vrij nuchter. Door het nieuws komen alle emoties van het verleden niet omhoog, maar confronterend is het wel. ,,Mijn moeder heeft jaren niet gesproken over wat er met haar is gebeurd. Ze vertelde aan niemand hoe ze in 1956 zwanger raakte. Ze komt uit een zwaar katholiek gezin en daar werden dit soort dingen onder het tapijt geveegd. Pas op haar sterfbed vroeg mijn oma wat er nou eigenlijk gebeurd was. Al die jaren heeft mijn moeder het verdriet alleen gedragen. Uit schaamte, schande en omdat het te pijnlijk was. Een jaar of veertien geleden heeft ze me pas de waarheid verteld. Nog steeds waren het de grote lijnen. Eigenlijk hoor ik nu pas de details. Doordat dit onderwerp in het nieuws is, praten we er weer over, stel ik weer vragen. Mijn moeder vertelt me opeens dingen die ik nog niet wist.’’

Zijn moeder was 19 toen ze stiekem met een vriendin naar de bioscoop ging. Haar vriendin ging na de film met een jongen mee terwijl zijn moeder alleen achterbleef. Op straat werd ze door drie Nederlandse soldaten lastig gevallen. Eén voor één hebben ze haar verkracht en daarna voor oud vuil achter gelaten. Thuis durfde ze niks te vertellen, zelfs niet toen ze zwanger bleek te zijn. ,,Die zwangerschap hakte er gigantisch in. Dat was een schande in de gemeenschap. Mijn oma was woest. Ze heeft op mijn moeders buik ingetrapt in de hoop dat de baby dood zou gaan, maar ik heb het overleefd.’’ ,,Daarna is mijn moeder naar een tehuis voor ongehuwde moeders gestuurd in Amsterdam. Mijn geboorte was ongewenst, maar ik ben in een warm nest terecht gekomen. Mijn moeder houdt van me, ze heeft me nooit anders behandeld dan mijn zussen die later zijn geboren.’’

Drie jaar na de geboorte van Joop trouwde zijn moeder met de man die hij later aanzag als vader. Totdat Joop rond zijn tiende jaar begon te twijfelen. Hij zag zichzelf op de trouwfoto’s van zijn ouders en wist dat er iets niet klopte. Maar zijn moeder bleef wazig over wat er vroeger was gebeurd. ,,Ik heb heel wat jaren vage suggesties gehoord en naar de waarheid gezocht. Ik wilde weten waar ik vandaan kwam, waar mijn roots lagen. Ik heb van alles gefantaseerd over mijn vader, maar de gruwelijke waarheid had ik niet kunnen bedenken. Rond mijn dertigste heb ik mijn zoektocht gestaakt. Het was zinloos. Ik heb het verleden toen achter mij gelaten.’’ Totdat Joop’s moeder zo’n veertien jaar geleden werd opgenomen in het ziekenhuis. Met de ambulance reed ze langs de plek waar ze vroeger was verkracht. Die confrontatie was zo heftig dat ze haar geheim niet meer voor zich kon houden. Stukje bij beetje kwam de waarheid naar boven. ,,Ze was helemaal over haar toeren en vertelde me wat haar is overkomen. Dat was bizar. Ze was zelf zo van streek dat ik niet toe kwam aan mijn eigen verdriet. Ik was haar meer aan het troosten. Ik zei dat het niet uitmaakte. Dat ik blij was dat ik leef. Dat is ook zo.’’

,,Mijn moeder is een tijdje begeleid door een psycholoog. Daarna had ze er vrede mee en ook ik heb het vrij snel een plek gegeven. Ik was wel blij dat ik eindelijk de waarheid wist. Hoe gruwelijk en hard die ook is. We praten er nooit meer over, maar de laatste dagen merk ik meer openheid. Mijn moeder vertelt me nu details die ik nog niet wist. Bijvoorbeeld over dat ik op tweede paasdag ben verwekt. Over hoe ze nog steeds moeite heeft met die dag.’’ Joop praat beschouwend. Alsof hij het verhaal van iemand anders vertelt. Zo voelt hij dat zelf ook. ,,Ik ben een denker en heb er eindeloos over gedacht. De situatie van alle kanten belicht. Die verkrachting heeft niets met mij te maken. Het is mijn moeder aangedaan. Dat vind ik vreselijk. Maar ik sta er buiten.’’ Het is even stil. Dan gaat Joop verder: ,,Ik lijk enigszins op mijn moeder. Daar ben ik blij om. Verder ben ik mijn eigen persoon. Ik draag de genen van twee mensen, dus ook van mijn verwekker. Maar ik blijf mezelf, mijn eigen individu met mijn eigen karakter.’’ Wraakgevoelens naar de drie mannen heeft hij niet. ,,Ik weet niet wat die gasten bezielde. Misschien hebben ze elkaar opgejut, elkaar gek gemaakt. Je moet het ook plaatsen in een ander tijdsbeeld. De sociale controle was gigantisch, net als de preutsheid. Misschien draagt dat ertoe bij dat ze hun lusten niet onder controle hadden. Geen idee. Daar kom ik ook nooit achter.’’

,,Ik zou best willen weten wie mijn vader is, wie die mannen zijn. Wat ze bezielde om zoiets gruwelijks te doen. Maar daar kom ik nooit achter. Mijn moeder kende ze niet en heeft ze daarna ook nooit meer gezien. Behoefte aan wraak heb ik niet. Mensen veranderen, ze zijn niet meer die jongens van toen. Ik ga er vanuit dat ze wroeging hebben. Dat kan niet anders. Mijn gevoel is dubbel. Het is vreselijk wat er is gebeurd, maar ik ben daar wel het resultaat van. Als het niet was gebeurd, was ik er niet geweest. En ik ben blij dat ik leef. Desondanks blijft het belachelijk wat Van der Staaij zegt. Die man heeft duidelijk geen flauw benul wat een impact een verkrachting en zwangerschap op een vrouw heeft.’’

September 2012

Als je man homo is

Gelukkig getrouwd, een leuk stel kinderen en dan vertelt je man dat hij eigenlijk op mannen valt. ,,Ik voelde me zo machteloos.’’

Op de kast in het huis van Mirjam Commandeur (50) prijkt een foto waar ze omringd is door haar dierbaren. Haar zoon, dochter en ex-schoonmoeder staan erop, maar ook haar ex-man Floor en zijn vriend. ,,Hij hoort nog altijd bij mijn naasten’’, vertelt Mirjam. ,,Ik wil hem niet meer terug, dat zou ook niet kunnen. Maar het feit dat hij op mannen valt heeft mijn gevoelens voor hem niet veranderd. Ik hou van hem, maar hij op een andere manier van mij.’’

Mirjam zag haar en Floor als het ideale stel. Ze deden alles samen, hadden nooit ruzie en waren dolgelukkig met hun twee kinderen. De schok was groot toen Floor vertelde dat hij op mannen viel. ,,Ik verwachtte dit niet, was totaal in schok. Floor leek de laatste tijd niet helemaal zichzelf. Ik dacht dat hij gewoon niet lekker in zijn vel zat.’’ Het leven van Mirjam stond op zijn kop. Ze hield van Floor en hij van haar, maar een paar maanden daarvoor had hij gevoelens gekregen voor een ander. Een man. ,,Ik stond perplex. Had geen idee hoe we hiermee om moesten gaan. Ik was verdrietig, begreep er niks van. Een huwelijk geef je niet zomaar op. Ik wilde dat Floor zijn gevoelens zou onderzoeken, misschien was het een bevlieging. Floor sprak af met die man, alleen waren de gevoelens niet wederzijds. Floor wilde wel iets met die nieuwe emoties.’’

De kinderen werden ingelicht, verder was niemand op de hoogte. Mirjam en Floor wilden eerst samen een manier vinden om hiermee om te gaan. ,,Een scheiding wilden we allebei niet. Dus ging er van alles door mijn hoofd. Ik dacht er zelfs aan om hem eens per maand met een man te laten afspreken en verder ons leven te leiden. Dat zou niks worden. Ik wilde hem niet delen en ik wist ook dat ons huwelijk alsnog over zou zijn zodra zijn liefde voor een man wel werd beantwoord.’’ Na een paar maanden hakte Mirjam de knoop door en een jaar later ging Floor uit huis. Het duurde lang voordat Mirjam kon bevatten dat haar man op mannen viel. Achteraf vallen er wel wat puzzelstukjes op hun plek. ,,Tijdens onze laatste vakantie samen had hij het erover hoe leuk het zou zijn om alleen met mannen weg te gaan. Hij zei ook iets over dat iedereen mensen van hetzelfde geslacht aantrekkelijk kan vinden. Misschien naïef, maar ik ging daar niet op in. Dacht dat hij gewoon een reisje met vrienden bedoelde. En aantrekkelijk vinden, ja ik zie ook wel eens een mooie vrouw. Maar daar heb ik verder geen bedoelingen bij of fantasieën over. Hij ook niet, dacht ik toen nog.’’

,,Het laatst jaar was hij ook opeens veel met zijn uiterlijk bezig. Hij sportte elke dag, dat was niks voor hem. Achteraf was het een vlucht. Hij wist niet wat hij met die gevoelens aan moest. Voelde zich schuldig tegenover mij.’’ Floor is na de scheiding een nieuw leven begonnen. Hij heeft die nieuwe kant van zichzelf ontdekt en is sinds vijf jaar gelukkig met een man. Mirjam is nog alleen. Ze vindt het moeilijk om door te gaan. ,,Hadden we nou veel ruzies gehad, was hij slecht voor mij of de kinderen of had hij een ander, dan was het misschien makkelijker geweest. Nu voelde ik me machteloos. Tegen een andere vrouw kan je het nog opnemen, kan je vechten voor je huwelijk. Nu niet. Hier konden we niks aan veranderen’’, vertelt ze. ,,Dat maakte het zwaar. Ik moest het accepteren, maar wilde dat niet. Ik zag ons nog steeds als dat perfecte gezin. Voor mij was Floor niet veranderd. Er ging veel tijd overheen voordat ik het een plekje kon geven. Inmiddels is dat gelukt. Ik kan goed opschieten met de vriend van Floor, ze betrekken me bij veel dingen. Dat is prettig. Ik ben mijn man kwijt, maar heb er twee goede vrienden bij gekregen.’’

Mirjam heeft nooit contact gehad met lotgenoten, maar merkt dat ze daar behoefte aan krijgt. Zeker omdat de omgeving haar vaak niet begrijpt. Mensen snappen niet dat ze van niks wist en denken dat het stel geen seks had. ,,Natuurlijk hadden we seks. Het voelde goed, we genoten er allebei van. Achteraf weet ik wel dat het ook anders kan. Hij was niet zo veel met mij bezig, seks draaide vooral om hem als man. Floor was mijn eerste vriendje, dus ik wist niet beter.’’ Mirjam neemt Floor niks kwalijk. Boos is ze niet geweest, verraden heeft ze zich nooit gevoeld. ,,Hij wist het zelf lange tijd niet dus het was voor hem ook moeilijk. Hij werkte hier in het dorp, kwam nooit homo’s tegen. Het hield hem totaal niet bezig. Hij genoot van ons gezin en was gelukkig met mij. Als je de foto’s van ons samen bekijkt, hoorden we echt bij elkaar. Dat is nu anders. Het is overduidelijk dat Floor op mannen valt. Als ik hem en zijn vriend samen zie, dan klopt dat plaatje helemaal.’’

Orpheus

Er zijn geen cijfers bekend over hoeveel homoseksuelen een hetero-relatie hebben. Uit cijfers blijkt dat bij 1 van de 5 homohuwelijken eerst sprake was van een heterohuwelijk. Yvonne Vink van vereniging Orpheus: ,,Als je getrouwd bent, is het moeilijk om voor homoseksuele gevoelens uit te komen. Vaak willen mensen het niet weten, willen ze gewoon gelukkig getrouwd blijven of vinden ze het niet passen in hun leven.’’

Er zijn talloze sites, gespreksgroepen en organisaties waar mannen en vrouwen terecht kunnen als ze uit de kast komen. Voor partners is het lastiger om hun verhaal te doen. De vereniging Orpheus biedt hulp bij homo- en biseksualiteit in man-vrouw relaties. Er is een werkgroep voor hetero-partners. Vink: ,,Het is belangrijk dat ook de partners goed worden opgevangen. In eerste instantie hebben ze geen idee waarin ze terecht komen. Het is een ingrijpende en emotionele verandering. Het is prettig om met lotgenoten te praten, gevoelens te delen en vragen te stellen.’’ De hetero-werkgroep organiseert wandelingen en weekendjes weg voor partners en houdt gespreksavonden door het hele land. ,,Wij proberen mensen te helpen bij de verwerking. Er zijn alleen geen kant en klare oplossingen. Soms gaan echtparen meteen uit elkaar, andere stellen blijven bij elkaar en gaan als maatjes verder. Mensen moeten hierin hun eigen weg vinden.’’

Meer informatie: www.orpheushulpverlening.nl

‘We zijn nog steeds gelukkig samen’

Een ‘coming-out’ van je echtgenoot betekent niet automatisch een scheiding. Judith (62) is nog steeds gelukkig met Tom, ondanks dat hij homo is.

Haar wereld stond wel even stil toen hij dit 17 jaar geleden opbiechtte. Ze had hier in 23 jaar huwelijk geen seconde aan gedacht. Tom zelf ook jaren niet, totdat hij merkte dat hij vaker naar mannen keek dan naar vrouwen. Hij probeerde zijn gevoelens weg te stoppen, maar kon ze niet negeren. ,,Als we dit voor ons huwelijk wisten, hadden we waarschijnlijk allebei voor een ander leven gekozen. Maar dat was niet zo. We hebben een groot deel van ons leven gedeeld en willen dat blijven doen. We hebben geen seksuele relatie meer, maar delen verder alles. We slapen in één bed, gaan op vakantie, geven elkaar een smakkerd of een knuffel. We zijn er voor elkaar. Dat is belangrijker dan seks’’, vertelt Judith. ,,Veel mensen weten niet dat Tom homo is. Dat vinden we niet nodig. Van de mensen die het wel weten snapt niet iedereen dat we nog steeds getrouwd zijn. Dat hoeft ook niet. Iedereen maakt zijn eigen keuzes in het leven. Wij zijn zo gelukkig.’’ Naast het huwelijk heeft Tom relaties met mannen. ,,Hij kan daar niet zonder en dat begrijp ik ook. We hebben onze weg daarin moeten vinden, dat is nog altijd gelukt. Ik zou er ook een man op na kunnen houden, maar ben niemand tegen gekomen. Ik heb die behoefte ook niet. Daarvoor houd ik te veel van Tom.’’ Het is geen makkelijke keuze geweest. ,,Zoiets besluit je niet zomaar, daar gaat een heel traject aan vooraf. Het heeft moeilijke kanten, maar het heeft mij ook veel goeds gebracht. Ik heb hierdoor veel bijzondere mensen ontmoet, veel gedeeld en geleerd. Onze relatie is nog steeds waardevol voor ons allebei.’’

De namen van Judith en Tom zijn op verzoek gefingeerd.

2011 

 

 

‘Je moet niet zeuren, daar houden mannen niet van’

 

Steeds meer vrouwen kiezen voor typische mannenberoepen. Dat betekent niet dat zij fulltime in tuinbroek rondlopen, geen make-up dragen en constant onder de verf zitten. ‘In het weekend draag ik altijd hakken.’

Stoere monteurs in militair uniform kijken aandachtig onder een F-16 straaljager in een hangar op vliegbasis Volkel. Er is een lekkage die gerepareerd moet worden. Eén van de monteurs is Sylvia (ze staat liever niet met haar volledige naam in de krant). ,,Mensen verwachten niet dat een vrouw dit werk doet. Maar ik vind het geweldig’’, vertelt ze vanonder de straaljager. Vroeger speelde ze met een gereedschapskist, wilde altijd ergens aan sleutelen. ,,Ik speelde ook wel eens met poppen en barbie’s, maar ik was liever met mijn handen bezig.’’ Dat bleef zo. Sylvia ging naar de technische school en besloot daarna bij de Koninklijke Luchtmacht te gaan. Na het luchtvaarttechnisch onderwijs VTOC, liep ze stage op de vliegbasis in Volkel. ,,Ik voelde me hier meteen thuis. Werken met die machtige F-16, dat wilde ik!’’

Vliegbasis Volkel is één van de locaties van de Koninklijke Luchtmacht waar F-16’s zijn gestationeerd. Ze worden hier onderhouden, gerepareerd en gecontroleerd. Sinds twee jaar werkt sergeant Sylvia daar als onderhoudsmonteur. ,,Het repareren van een F-16 voelt toch anders dan sleutelen aan een auto. Het blijft bijzonder als je zo’n kist ziet vliegen en bedenkt dat je mankementen helpt repareren, storingen hebt opgelost. Daarbij maakt een militaire werksfeer het werk toch spannender.’’ Er werken meerdere vrouwen op de vliegbasis, waaronder drie monteurs. Zij zijn verspreid over verschillende hangars, waardoor Sylvia nooit direct met een andere vrouw te maken heeft. Geen probleem, de sergeant voelt zich thuis tussen de mannen. ,,Ik heb het erg naar mijn zin. Ik word wel eens uitgetest, maar raak snel gewend aan grove taal en schuine grappen’’, lacht Sylvia. ,,Dit is me niet aan komen waaien. Ik heb er hard voor gewerkt. Op het VMBO waren de reacties niet altijd leuk. Het leven werd me soms wel zuur gemaakt.’’

Zowel bij de technische school als de militaire opleiding was Sylvia het enige meisje. De vergelijking met GI Jane gaat niet op, maar volgens Sylvia moet je stevig in je schoenen staan in een mannenwereld. ,,Soms twijfelde ik aan mezelf. Als anderen het niet in me zagen, waarom ik dan wel. Wat deed ik mezelf aan. Dat gevoel gaat gelukkig voorbij.’’ Sinds Sylvia werkt, hoeft ze zich niet meer te bewijzen tegenover het andere geslacht. Vrouw zijn heeft nu voornamelijk voordelen. ,,Vanwege mijn lengte kan ik in de bak van een F-16 staan. Staand iets losschroeven gaat makkelijker dan zittend, dus dan word ik er bijgehaald. Ik heb ook kleinere handen, waardoor ik ergens makkelijker bij kan. Ideaal.’’

Een vrouw hoog op een ladder, verf in haar haren en helemaal ingepakt in een wit schilderstenue. ,,Dat zie je niet vaak’’, hoort Germaine Gasseling (23) van Schildersbedrijf Gasseling regelmatig. Dat ze een mannenberoep heeft, betekent niet dat Gasseling fulltime met verfspetters en ruwe werkhanden rondloopt. Ze is verzorgd, mooi en met een bollende buik. ,,Ik blijf gewoon vrouw’’, zegt Gasseling. ,,Ik ben one of the guys, zet mijn vrouwelijkheid niet opzij door mijn werk. Het is een mannenberoep, maar prima te doen voor vrouwen. Alleen een zwangerschap is niet zo handig met dit werk. Mijn lichaam trok het rond twintig weken al niet om trap op en trap af te gaan. Ik kreeg last van mijn rug, dus moest eerder stoppen. Het scheelt dat ik voor mijn vader werk. Een andere baas zou minder makkelijk zijn.’’ Gasseling rolde vijf jaar geleden in het bedrijf van haar vader. Ze had geen idee wat ze voor werk wilde gaan doen. Schilderen was nooit een optie, dat zag ze toch als een mannenwerk. ,,Toch stelde mijn vader voor om het eens te proberen. Na de eerste lik verf ben ik nooit meer weggegaan. Ik vind het leuk, heb het in mijn vingers.’’

De schilder werkt samen met haar vader Jan en sinds kort schildert zusje Gina (17) ook. ,,Voor mij is dit werk normaal, maar er wordt wel eens raar gekeken als ik aankom met mijn stelling. Helemaal als ik samen met mijn zusje ben. Ik moet altijd wel lachen om die verbaasde blikken.’’ Het schilderen zelf vindt Gasseling niet zwaar, maar bij het tillen van zware ladders heeft ze soms wel hulp nodig van mannen. ,,Net als bij een steiger opbouwen. Verder doe ik mijn werk niet anders dan een man. Vrouwen zijn misschien zelfs wel iets preciezer, kieskeurig. Eigenschappen die onmisbaar zijn in dit vak.’’

Ook in de cockpit werken tegenwoordig steeds meer vrouwen. Vroeger leverde dat nogal eens scheve gezichten op. Collega’s moesten wennen aan het andere geslacht in de cockpit en sommige passagiers lieten duidelijk blijken dat ze liever een man achter het stuur hadden. Kinderopvang en parttime functies waren ver te zoeken. Pilote Carola Staat (30) van Transavia.com kan zich er niks bij voorstellen. ,,Van mijn voorgangers hoor ik wel eens de verhalen van vroeger. Ongelofelijk hoe het is veranderd. In ons team van 500 piloten, zijn slechts veertig vrouwen. Maar het is niet meer raar om een vrouwelijke piloot tegen te komen.’’ Toch gaat haar komst vaak niet onopgemerkt, zeker niet als de captain ook een vrouw is. ,,Dan zie je mensen wel even kijken. Meestal worden er dan juist hele leuke opmerkingen gemaakt.’’

Een kantoorbaan is niets voor de pilote, dat wist ze al van kleins af aan. De luchtvaart fascineerde haar, ze kon uren kijken naar de vliegtuigen bij Schiphol. Tijdens de middelbare school vloog ze een keer mee met een piloot. ,,Ik was gelijk verkocht. Vliegen is mijn passie. Het is gewoon gaaf. Lastig uit te leggen, maar het is fantastisch om zo’n groot toestel te besturen en aan de grond te krijgen. De omstandigheden in de lucht zijn altijd anders. Je hebt te maken met het weer, kleine luchthavens, verschillend luchtruim. Ja vliegen is echt.. wauw!’’ De pilote is vaak met mannen op pad. Ze mist geen vrouwen op de werkvloer, vindt het juist gezellig. ,,Er wordt veel gelachen in de cockpit, je hoeft daar niet te gaan zitten zeuren. Daar houden mannen niet van. Prima, vind ik.’’ Staat merkt verder weinig verschil tussen mannelijke en vrouwelijke collega’s. Volgens haar hebben veel piloten een soortgelijk karakter. ,,Ze zijn stressbestendig, hebben doorzettingsvermogen en zijn vaak wat zakelijker, terwijl het cabinepersoneel bijvoorbeeld wat verzorgender is. Tijdens mijn opleiding werkte ik als stewardess en dat beviel ook. Maar als piloot ben ik helemaal op mijn plek.’’

Vrouw in mannenberoep

Grote kans dat je advocaat over een jaar of tien vrouw is. Of je architect, tandarts of arts. Waar tot nu toe vooral mannen op die post zitten, worden het in de toekomst meer en meer vrouwen. Uit recent Zweeds onderzoek blijkt dat steeds meer vrouwen op de voorgrond treden in traditioneel mannelijke beroepen die lange studies vergen. Vrouwen studeren steeds langer en doen het vaak beter op school. Ze kiezen voor hogere opleidingen dan de huidige mannengeneratie. 39% van de Zweedse dames volgt een hoge en lange studie, dit in vergelijking tot 31% van de mannen.

Cijfers voorspellen dat de kloof tussen de seksen steeds groter wordt. De verwachting is dat in 2030 advocaten, economen, architecten, dokters, tandartsen, wetenschappers en theologen voornamelijk uit vrouwen bestaan. Banen in de techniek, bij de politie, in landbouw en transport, blijven waarschijnlijk wel typische mannenberoepen.

2011 

Geen man, geen kind

Alleenstaande vrouwen met een kinderwens kunnen nauwelijks bij vruchtbaarheidsklinieken terecht. Het aantal ziekenhuizen dat alleenstaanden helpt neemt af, terwijl de vraag stijgt. Dat blijkt uit een rondgang van het AD.

Het wordt voor alleenstaande vrouwen met een kinderwens steeds moeilijker om via een spermabank aan zaad te komen. Het aanbod waar zogenaamde bewust alleenstaande moeders (bam) terecht kunnen is gehalveerd; van zes… naar drie…klinieken. Van de 11 spermabanken in Nederland, konden alleenstaande vrouwen tot vorig jaar bij zes locaties terecht. Het Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp heeft sinds eind vorig jaar een tijdelijke stop, alleenstaande vrouwen kunnen ook niet meer terecht bij het medisch centrum Bijdorp in Barendrecht en het Amsterdam Centrum voor Seksuele Gezondheid. Beide zijn gesloten.

Ziekenhuis Rijnstate in Arnhem, Isalaklinieken in Zwolle en Geertgen in de Mortel blijven over en van het AMC is nog onduidelijk of het de cliënten van het Amsterdam centrum voor Seksuele gezondheid overneemt. Intussen stijgt de vraag. Bij Rijnstate in Arnhem schreven in 2007 nog 29 alleenstaande vrouwen zich in voor een intake gesprek, in 2009 was dat aantal 68. De eerste maanden van 2010 melden zich 46 singles zich met een kinderwens. Het Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp had in 2007 zo’n 25 tot 50 alleenstaande cliënten, dat aantal liep in 2008 op tot 100. Vorig jaar was het aantal aanvragen zo hoog dat het centrum besloot de wachtlijst voor alleenstaanden tijdelijk te sluiten. ,,We werden overspoeld met aanvragen van alleenstaande vrouwen. Voor tien plaatsen kregen we 500 aanmeldingen. De groep alleenstaande vrouwen met een kinderwens werd te groot, we hebben de wachtlijst voor deze groep daardoor tijdelijk stopgezet’’, zegt Monique Engels van het Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp.

De vraag stijgt, terwijl het aantal zaaddonoren afneemt. Er is sinds de nieuwe wetgeving in 2004, waarbij de zaaddonoren niet meer anoniem zijn. Dit heeft geleid tot een afnemend aantal donoren. ,,De wachtlijsten worden steeds langer, geen idee hoe we dit op kunnen lossen. Vandaar dat we deze vrouwen voorlopig niet kunnen helpen’’, aldus Engels. ,,Daar komt ook bij dat dit een moeilijke doelgroep is. Al onze cliënten voeren gesprekken met een psycholoog. De singles zijn niet altijd zonder reden alleenstaand. Sommigen hebben bindingsangst, problemen van psychische aard of problemen vanuit het verleden. Dan moet je je afvragen of je deze vrouwen wel wilt helpen bij hun kinderwens. Bij stellen kan één van de twee ook labieler zijn, maar dan staat er nog een stabiele factor naast. Het is moeilijk. Maar vanwege het tekort aan donoren, zijn we heel selectief met het beschikbare zaad.’’

Het gebrek aan mogelijkheden zorgt ervoor dat alleenstaande vrouwen met een kinderwens elders hun toevlucht zoeken. Zij worden zwanger via zelfinseminatie met een bekende donor of een onbekende waarmee contact gelegd wordt via internet. Hoeveel vrouwen dat doen, is niet bekend. Volgens Jan Latten van het CBS stijgt het aantal bammers en blijft ook de komende jaren groeien. ,,Het aantal alleenstaanden in Nederland groeit, zo ook de vrouwen met een kinderwens. Om een kind te krijgen heb je geen partner meer nodig. Steeds meer stellen gaan ook uit elkaar, dus waarom zou je dan niet alleen beginnen aan een kind? Je kan wachten totdat je de ware ontmoet, maar dan ben je wellicht te laat. Of je kan het net als die gescheiden vriendin alleen doen.’’

Zie ook pagina vrouw: Geen man, toch een kind

 

BAM: Bewust Alleenstaande Moeder wacht niet op een man

De biologische klok tikt, de kinderwens groeit. Alleen een relatie ontbreekt. Wacht je dan op de prins op het witte paard, neem je genoegen met minder of krijg je alleen een kind? Kitty: ‘Ik wilde niet te laat zijn’.

Het appartement van Kitty (35) uit Ede ligt vol speelgoed. Dochter Faith van elf maanden kruipt vrolijk rond. Aan de wanden hangen foto’s van een prachtige dochter en stralende moeder. Het geboortekaartje, toepasselijke gedichtjes en lieve kaartjes die ze na de bevalling kreeg sieren het toilet. Elk spoor van de vader ontbreekt. Kitty koos er namelijk voor om alleen moeder te worden. ,,Tijdens mijn relatie wilde ik al kinderen. Toen ik op mijn 31e na zeven jaar vrijgezel werd, was die kinderwens nog steeds aanwezig,’’, vertelt Kitty. ,,Ik stond open voor een nieuwe relatie, maar kwam geen leuke mannen tegen. De klok tikte door en het verlangen naar een kind groeide. Ik was niet op zoek naar een vader, wilde geen man alleen maar voor een baby. Dan kan je wachten totdat je de liefde van je leven tegenkomt, maar die kan ook te laat komen. Daarom besloot ik het alleen te doen.’’

Gezinshulpverlener Kitty ging de mogelijkheden voor het alleenstaand moederschap na. Hoe word je zwanger: via een bekende donor, een spermabank of plaatste ze een advertentie om in contact te komen met een mogelijke donor. Praktische zaken als wat kost een kind, is de opvoeding te combineren met een baan, zou het financieel haalbaar zijn en was haar omgeving bereid om te helpen. ,,Ik was al snel uit de zakelijke kant. Ik had een baan, een huis, een fijn netwerk, dus wat dat betreft zou ik het zeker redden alleen.’’ ,,Belangrijker was de gevoelskant. Kon ik het een kleintje aandoen om zonder vader op te groeien. Zou ik een kind daar gelukkig mee maken? Kon ik niet accepteren dat een kind er voor mij niet inzat? Ik heb er goed over nagedacht, alles overwogen. Er zijn mannen in mijn leven, zoals mijn vader, die als rolmodel konden fungeren en vrienden die wel samen kinderen hebben gekregen. Zo kon mijn kind ook zien dat het ook anders kan. Ik wilde zo graag moeder worden.’’

Kitty schreef zich in bij een spermabank, maar heeft uiteindelijk een dochter gekregen via een bevriende donor. Hij wilde zelf geen kinderen, maar wilde Kitty helpen bij haar kinderwens. ,,Hij is een hele lieve, sociale en betrouwbare man. We willen geen relatie met elkaar, maar zijn wel al achttien jaar bevriend. Ik ben zo blij dat hij dit voorstelde. We hebben het uitvoerig besproken, alle hindernissen doorgenomen.’’ De moeder draagt de volledige verantwoordelijkheid, financieel en opvoedkundig. ,,Dat hebben we zwart op wit gezet. De donor werd geen vader, hij zou alleen zijn sperma langs brengen zodat ik mezelf kon insemineren op mijn vruchtbaarste dag. De tweede keer was het al raak. Een wonder.’’ ,,Ik ben dolgelukkig met mijn dochter. Ik kan zo intens van haar genieten. Van de eerste keer kruipen, samen zwemmen en de eerste keer dat ze mama zei. Ik mis op die momenten geen papa voor Faith. Ik wist waar ik aan begon, ben niet anders gewend dan het alleen te doen. Het is juist heel bijzonder om dingen samen mee te maken. Daardoor beleef ik het extra intens.’’

Kitty heeft de donor zijdelings betrokken bij de zwangerschap en hij kwam na de geboorte al snel langs. De donor voelt zich geen vader, maar is volgens Kitty wel trots op Faith. ,,Hij heeft natuurlijk wel gevoel en ik zie dat Faith hem zeker raakt. Maar hij laat het aan mij over hoe vaak hij haar ziet.’’ ,,Later bepaalt Faith dat zelf. Ze weet wie haar vader is en heeft ook de familie ontmoet. Op deze manier krijgen ze toch een soort band. Als ze in de toekomst meer contact wil, is de basis gelegd. Ik ken zijn familie, dus vragen over haar afkomst kan ik ook beantwoorden. Ik ben hem heel dankbaar. Een anonieme donor was ook een optie, maar dit voelt veel beter.’’

Een kind krijgen zet de wereld van de meeste ouders op z’n kop. Als je er dan alleen voor staat, kan dat helemaal zwaar zijn. De eerste maanden huilde Faith heel veel, dus dat was een hectische tijd voor Kitty. Ze werd goed bijgestaan door familie en vrienden. De eerste weken na de bevalling bleef er altijd iemand slapen om Kitty te helpen. ,,Ik zag het soms helemaal niet meer zitten. Ik snapte niet waarom ze zo huilde, was helemaal kapot. Dan nam mijn zus Faith mee zodat ik even bij kon komen. Of werd ik extra in de watten gelegd door mijn moeder. Dingen die normaal je man doet. Dat was heerlijk.’’ ,,Ondanks dat vooral die eerste maanden zwaar waren heb ik geen seconde aan mijn keuze getwijfeld. Faith is een cadeautje, het mooiste geschenk wat ik ooit heb gekregen. Faith is geweldig, ze huilt nog maar zelden en ik heb mijn draai gevonden. Ik neem haar overal mee naartoe en geniet enorm van het moederschap. Ik ben zo blij dat ik er alleen voor ben gegaan. Ik sta open voor een relatie, wie weet kom ik de ware nog eens tegen. Zo niet, dan is dat ook goed. Met Faith ben ik compleet gelukkig.’’

Kitty wil niet met haar volledige naam in de krant.

Workshop voor singles met kinderwens

Steeds meer vrouwen kiezen ervoor moeder te worden zonder man. De bewust alleenstaande moeder (bam) van nu is niet te vergelijken met de bewust ongehuwde moeder (bom) van vroeger. De bom-vrouw vond het gezin te traditioneel en de vader overbodig, de bam-mam kwam hem gewoon niet tegen. ,,Deze vrouwen willen wel een man, maar zijn de ware niet tegengekomen of die is weer weggegaan. De meeste vrouwen hadden liever een kind gekregen in een relatie. Het alleen doen is tweede keuze’’, vertelt Barbara Lammerts van Bueren, zelf bewust alleenstaand moeder van twee dochters: de donor van Noor is een goede vriend, Zhong Bing is geadopteerd. ,,Dat betekent niet dat deze optie minder goed is. Vrouwen die hier bewust voor kiezen, hebben daar lang over nagedacht. Ze zijn vaak hoger opgeleid, hebben een huis en een netwerk. Ze hebben het goed voor elkaar, het enige wat ontbreekt is een kind.’’

Lammerts van Bueren geeft workshops aan alleenstaande vrouwen met een kinderwens. ,,Vrouwen krijgen informatie over het alleenstaand moederschap. Wat houdt het in, wat zijn de mogelijkheden. Daarnaast kijken we vanuit verschillende invalshoeken naar een kinderwens. Er wordt eerlijk en kritisch gepraat over verlangens en afwegingen. Het blijkt dat vrouwen daar veel aan hebben. Het komt ook voor dat vrouwen er door onderzoek achter komen dat dit niet bij ze past. Dat het niet goed voelt. Zij proberen dan hun wens anders in te vullen, bijvoorbeeld door adoptie of pleegzorg.’’ Meer info: www.alleenmetkinderwens.nl

Niet uniek 

Een bewust alleenstaande moeder is al lang niet meer uniek. Jan Latten, CBS-demograaf en hoogleraar relatie- en gezinsvorming aan de UvA, verwacht dat dit fenomeen alleen maar toe zal nemen. ,,Nederland telt steeds meer alleenstaanden. Veel vrouwen van rond de dertig zijn niet getrouwd, hebben geen kind. Ze zijn hoogopgeleid, zelfstandig en hebben geen man nodig als kostwinner. Ze kunnen via allerlei manieren aan zaad komen en alleen een kind adopteren is tegenwoordig ook een optie. Dus waarom zouden zij wachten op de ware, terwijl die misschien te laat komt? Dat wil niet zeggen dat iedereen dit maar moet doen of dat het makkelijk is. Maar het is wel wat er gebeurt in de maatschappij.’’

In 2008 zijn er in Nederland voor het eerst meer eerstgeborenen ter wereld gekomen bij ongetrouwde stellen dan getrouwde stellen. ,,Dat geeft aan dat kinderen krijgen losgekoppeld is van een partnerrelatie die bedoeld is om voor eeuwig samen te blijven. Iedereen kent wel een kind van gescheiden ouders, een ongehuwd stel, bewust alleenstaande moeder of een homoseksueel stel. Dat is veel normaler geworden, we staan ook toleranter tegenover deze afwijkende gezinsvormen.’’ Volgens Latten zijn kinderen een schaars goed geworden in de samenleving en daardoor meer dan welkom. ,,Het krijgen van een kind wordt steeds langer uitgesteld. Terwijl vroeger het krijgen van zes of zeven kinderen normaal was, wachten grootouders nu jaren op één kleinkind. Kinderen zijn daarom meer dan welkom, ongeacht uit welke gezinsvorm ze geboren worden. ‘’

2010