Geen man, geen kind

Alleenstaande vrouwen met een kinderwens kunnen nauwelijks bij vruchtbaarheidsklinieken terecht. Het aantal ziekenhuizen dat alleenstaanden helpt neemt af, terwijl de vraag stijgt. Dat blijkt uit een rondgang van het AD.

Het wordt voor alleenstaande vrouwen met een kinderwens steeds moeilijker om via een spermabank aan zaad te komen. Het aanbod waar zogenaamde bewust alleenstaande moeders (bam) terecht kunnen is gehalveerd; van zes… naar drie…klinieken. Van de 11 spermabanken in Nederland, konden alleenstaande vrouwen tot vorig jaar bij zes locaties terecht. Het Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp heeft sinds eind vorig jaar een tijdelijke stop, alleenstaande vrouwen kunnen ook niet meer terecht bij het medisch centrum Bijdorp in Barendrecht en het Amsterdam Centrum voor Seksuele Gezondheid. Beide zijn gesloten.

Ziekenhuis Rijnstate in Arnhem, Isalaklinieken in Zwolle en Geertgen in de Mortel blijven over en van het AMC is nog onduidelijk of het de cliënten van het Amsterdam centrum voor Seksuele gezondheid overneemt. Intussen stijgt de vraag. Bij Rijnstate in Arnhem schreven in 2007 nog 29 alleenstaande vrouwen zich in voor een intake gesprek, in 2009 was dat aantal 68. De eerste maanden van 2010 melden zich 46 singles zich met een kinderwens. Het Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp had in 2007 zo’n 25 tot 50 alleenstaande cliënten, dat aantal liep in 2008 op tot 100. Vorig jaar was het aantal aanvragen zo hoog dat het centrum besloot de wachtlijst voor alleenstaanden tijdelijk te sluiten. ,,We werden overspoeld met aanvragen van alleenstaande vrouwen. Voor tien plaatsen kregen we 500 aanmeldingen. De groep alleenstaande vrouwen met een kinderwens werd te groot, we hebben de wachtlijst voor deze groep daardoor tijdelijk stopgezet’’, zegt Monique Engels van het Medisch Centrum Kinderwens in Leiderdorp.

De vraag stijgt, terwijl het aantal zaaddonoren afneemt. Er is sinds de nieuwe wetgeving in 2004, waarbij de zaaddonoren niet meer anoniem zijn. Dit heeft geleid tot een afnemend aantal donoren. ,,De wachtlijsten worden steeds langer, geen idee hoe we dit op kunnen lossen. Vandaar dat we deze vrouwen voorlopig niet kunnen helpen’’, aldus Engels. ,,Daar komt ook bij dat dit een moeilijke doelgroep is. Al onze cliënten voeren gesprekken met een psycholoog. De singles zijn niet altijd zonder reden alleenstaand. Sommigen hebben bindingsangst, problemen van psychische aard of problemen vanuit het verleden. Dan moet je je afvragen of je deze vrouwen wel wilt helpen bij hun kinderwens. Bij stellen kan één van de twee ook labieler zijn, maar dan staat er nog een stabiele factor naast. Het is moeilijk. Maar vanwege het tekort aan donoren, zijn we heel selectief met het beschikbare zaad.’’

Het gebrek aan mogelijkheden zorgt ervoor dat alleenstaande vrouwen met een kinderwens elders hun toevlucht zoeken. Zij worden zwanger via zelfinseminatie met een bekende donor of een onbekende waarmee contact gelegd wordt via internet. Hoeveel vrouwen dat doen, is niet bekend. Volgens Jan Latten van het CBS stijgt het aantal bammers en blijft ook de komende jaren groeien. ,,Het aantal alleenstaanden in Nederland groeit, zo ook de vrouwen met een kinderwens. Om een kind te krijgen heb je geen partner meer nodig. Steeds meer stellen gaan ook uit elkaar, dus waarom zou je dan niet alleen beginnen aan een kind? Je kan wachten totdat je de ware ontmoet, maar dan ben je wellicht te laat. Of je kan het net als die gescheiden vriendin alleen doen.’’

Zie ook pagina vrouw: Geen man, toch een kind

 

BAM: Bewust Alleenstaande Moeder wacht niet op een man

De biologische klok tikt, de kinderwens groeit. Alleen een relatie ontbreekt. Wacht je dan op de prins op het witte paard, neem je genoegen met minder of krijg je alleen een kind? Kitty: ‘Ik wilde niet te laat zijn’.

Het appartement van Kitty (35) uit Ede ligt vol speelgoed. Dochter Faith van elf maanden kruipt vrolijk rond. Aan de wanden hangen foto’s van een prachtige dochter en stralende moeder. Het geboortekaartje, toepasselijke gedichtjes en lieve kaartjes die ze na de bevalling kreeg sieren het toilet. Elk spoor van de vader ontbreekt. Kitty koos er namelijk voor om alleen moeder te worden. ,,Tijdens mijn relatie wilde ik al kinderen. Toen ik op mijn 31e na zeven jaar vrijgezel werd, was die kinderwens nog steeds aanwezig,’’, vertelt Kitty. ,,Ik stond open voor een nieuwe relatie, maar kwam geen leuke mannen tegen. De klok tikte door en het verlangen naar een kind groeide. Ik was niet op zoek naar een vader, wilde geen man alleen maar voor een baby. Dan kan je wachten totdat je de liefde van je leven tegenkomt, maar die kan ook te laat komen. Daarom besloot ik het alleen te doen.’’

Gezinshulpverlener Kitty ging de mogelijkheden voor het alleenstaand moederschap na. Hoe word je zwanger: via een bekende donor, een spermabank of plaatste ze een advertentie om in contact te komen met een mogelijke donor. Praktische zaken als wat kost een kind, is de opvoeding te combineren met een baan, zou het financieel haalbaar zijn en was haar omgeving bereid om te helpen. ,,Ik was al snel uit de zakelijke kant. Ik had een baan, een huis, een fijn netwerk, dus wat dat betreft zou ik het zeker redden alleen.’’ ,,Belangrijker was de gevoelskant. Kon ik het een kleintje aandoen om zonder vader op te groeien. Zou ik een kind daar gelukkig mee maken? Kon ik niet accepteren dat een kind er voor mij niet inzat? Ik heb er goed over nagedacht, alles overwogen. Er zijn mannen in mijn leven, zoals mijn vader, die als rolmodel konden fungeren en vrienden die wel samen kinderen hebben gekregen. Zo kon mijn kind ook zien dat het ook anders kan. Ik wilde zo graag moeder worden.’’

Kitty schreef zich in bij een spermabank, maar heeft uiteindelijk een dochter gekregen via een bevriende donor. Hij wilde zelf geen kinderen, maar wilde Kitty helpen bij haar kinderwens. ,,Hij is een hele lieve, sociale en betrouwbare man. We willen geen relatie met elkaar, maar zijn wel al achttien jaar bevriend. Ik ben zo blij dat hij dit voorstelde. We hebben het uitvoerig besproken, alle hindernissen doorgenomen.’’ De moeder draagt de volledige verantwoordelijkheid, financieel en opvoedkundig. ,,Dat hebben we zwart op wit gezet. De donor werd geen vader, hij zou alleen zijn sperma langs brengen zodat ik mezelf kon insemineren op mijn vruchtbaarste dag. De tweede keer was het al raak. Een wonder.’’ ,,Ik ben dolgelukkig met mijn dochter. Ik kan zo intens van haar genieten. Van de eerste keer kruipen, samen zwemmen en de eerste keer dat ze mama zei. Ik mis op die momenten geen papa voor Faith. Ik wist waar ik aan begon, ben niet anders gewend dan het alleen te doen. Het is juist heel bijzonder om dingen samen mee te maken. Daardoor beleef ik het extra intens.’’

Kitty heeft de donor zijdelings betrokken bij de zwangerschap en hij kwam na de geboorte al snel langs. De donor voelt zich geen vader, maar is volgens Kitty wel trots op Faith. ,,Hij heeft natuurlijk wel gevoel en ik zie dat Faith hem zeker raakt. Maar hij laat het aan mij over hoe vaak hij haar ziet.’’ ,,Later bepaalt Faith dat zelf. Ze weet wie haar vader is en heeft ook de familie ontmoet. Op deze manier krijgen ze toch een soort band. Als ze in de toekomst meer contact wil, is de basis gelegd. Ik ken zijn familie, dus vragen over haar afkomst kan ik ook beantwoorden. Ik ben hem heel dankbaar. Een anonieme donor was ook een optie, maar dit voelt veel beter.’’

Een kind krijgen zet de wereld van de meeste ouders op z’n kop. Als je er dan alleen voor staat, kan dat helemaal zwaar zijn. De eerste maanden huilde Faith heel veel, dus dat was een hectische tijd voor Kitty. Ze werd goed bijgestaan door familie en vrienden. De eerste weken na de bevalling bleef er altijd iemand slapen om Kitty te helpen. ,,Ik zag het soms helemaal niet meer zitten. Ik snapte niet waarom ze zo huilde, was helemaal kapot. Dan nam mijn zus Faith mee zodat ik even bij kon komen. Of werd ik extra in de watten gelegd door mijn moeder. Dingen die normaal je man doet. Dat was heerlijk.’’ ,,Ondanks dat vooral die eerste maanden zwaar waren heb ik geen seconde aan mijn keuze getwijfeld. Faith is een cadeautje, het mooiste geschenk wat ik ooit heb gekregen. Faith is geweldig, ze huilt nog maar zelden en ik heb mijn draai gevonden. Ik neem haar overal mee naartoe en geniet enorm van het moederschap. Ik ben zo blij dat ik er alleen voor ben gegaan. Ik sta open voor een relatie, wie weet kom ik de ware nog eens tegen. Zo niet, dan is dat ook goed. Met Faith ben ik compleet gelukkig.’’

Kitty wil niet met haar volledige naam in de krant.

Workshop voor singles met kinderwens

Steeds meer vrouwen kiezen ervoor moeder te worden zonder man. De bewust alleenstaande moeder (bam) van nu is niet te vergelijken met de bewust ongehuwde moeder (bom) van vroeger. De bom-vrouw vond het gezin te traditioneel en de vader overbodig, de bam-mam kwam hem gewoon niet tegen. ,,Deze vrouwen willen wel een man, maar zijn de ware niet tegengekomen of die is weer weggegaan. De meeste vrouwen hadden liever een kind gekregen in een relatie. Het alleen doen is tweede keuze’’, vertelt Barbara Lammerts van Bueren, zelf bewust alleenstaand moeder van twee dochters: de donor van Noor is een goede vriend, Zhong Bing is geadopteerd. ,,Dat betekent niet dat deze optie minder goed is. Vrouwen die hier bewust voor kiezen, hebben daar lang over nagedacht. Ze zijn vaak hoger opgeleid, hebben een huis en een netwerk. Ze hebben het goed voor elkaar, het enige wat ontbreekt is een kind.’’

Lammerts van Bueren geeft workshops aan alleenstaande vrouwen met een kinderwens. ,,Vrouwen krijgen informatie over het alleenstaand moederschap. Wat houdt het in, wat zijn de mogelijkheden. Daarnaast kijken we vanuit verschillende invalshoeken naar een kinderwens. Er wordt eerlijk en kritisch gepraat over verlangens en afwegingen. Het blijkt dat vrouwen daar veel aan hebben. Het komt ook voor dat vrouwen er door onderzoek achter komen dat dit niet bij ze past. Dat het niet goed voelt. Zij proberen dan hun wens anders in te vullen, bijvoorbeeld door adoptie of pleegzorg.’’ Meer info: www.alleenmetkinderwens.nl

Niet uniek 

Een bewust alleenstaande moeder is al lang niet meer uniek. Jan Latten, CBS-demograaf en hoogleraar relatie- en gezinsvorming aan de UvA, verwacht dat dit fenomeen alleen maar toe zal nemen. ,,Nederland telt steeds meer alleenstaanden. Veel vrouwen van rond de dertig zijn niet getrouwd, hebben geen kind. Ze zijn hoogopgeleid, zelfstandig en hebben geen man nodig als kostwinner. Ze kunnen via allerlei manieren aan zaad komen en alleen een kind adopteren is tegenwoordig ook een optie. Dus waarom zouden zij wachten op de ware, terwijl die misschien te laat komt? Dat wil niet zeggen dat iedereen dit maar moet doen of dat het makkelijk is. Maar het is wel wat er gebeurt in de maatschappij.’’

In 2008 zijn er in Nederland voor het eerst meer eerstgeborenen ter wereld gekomen bij ongetrouwde stellen dan getrouwde stellen. ,,Dat geeft aan dat kinderen krijgen losgekoppeld is van een partnerrelatie die bedoeld is om voor eeuwig samen te blijven. Iedereen kent wel een kind van gescheiden ouders, een ongehuwd stel, bewust alleenstaande moeder of een homoseksueel stel. Dat is veel normaler geworden, we staan ook toleranter tegenover deze afwijkende gezinsvormen.’’ Volgens Latten zijn kinderen een schaars goed geworden in de samenleving en daardoor meer dan welkom. ,,Het krijgen van een kind wordt steeds langer uitgesteld. Terwijl vroeger het krijgen van zes of zeven kinderen normaal was, wachten grootouders nu jaren op één kleinkind. Kinderen zijn daarom meer dan welkom, ongeacht uit welke gezinsvorm ze geboren worden. ‘’

2010 

 

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

vijf × 4 =